Դելֆինարիում. բնապահպաններն ահազանգում են խախտումների մասին, մինչդեռ մյուս կողմը պնդում է, թե ամեն ինչ «լավ է»

27-10-2010
433 դիտում
Դելֆինարիում. բնապահպաններն ահազանգում են խախտումների մասին, մինչդեռ մյուս կողմը պնդում է, թե ամեն ինչ «լավ է»

Մինչ Երևանի Կոմիտասի անվան զբոսայգում բուռն թափով ընթանում են դելֆինարիումի շինարարական աշխատանքները, բնապահպանության նախարարությունն ի պատասխան բնապահպանների նամակի գրել է, որ դելֆինարիումի տնօրինությունը ո´չ կառուցապատման և ո´չ էլ կենդանիների ներմուծման համար իրենից թույլտվություն չի ստացել:

«Խախտվում են օրենքներ, սակայն ոչ մեկը չի ցանկանում պատասխանատվություն կրել այդ ամենի համար»,- «Մեդիալաբին» ասում է բնապահպան, «Էկոլուր» տեղեկատվական ՀԿ նախագահ, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու Ինգա Զարաֆյանը:

Ամեն ինչ «հարթ» ընթանալու դեպքում դեկտեմբերի կեսին Երևանի առաջին դելֆինարիումն արդեն պատրաստ կլինի` չորս դելֆինով, երկու ծովային կատվով և մեկ ջրառյուծով: Սակայն Երևանի քաղաքապետ Գագիկ Բեգլարյանի որոշումը և «Դելֆինարիում պետք է ունենա նաև մեր երկիրը» խոսքն իսկական բողոքի մեծ ալիք են բարձրացրել կենդանասերների և բնապահպանների շրջանում:

«Աշխարհում միտում կա նվազեցնելու դելֆինարիումների թիվը, մինչդեռ Հայաստանը, որը ծովային երկիր չէ և անբարենպաստ է ծովային կենդանիներ պահելու համար, պատրաստվում է դելֆիններին շահագործել: Մինչև հիմա մենք այդպես էլ չիմացանք` ո´ւմ է պատկանելու այդ կառույցը,- «Մեդիալաբին» ասում է «Թռչնասերների կենտրոն» ՀԿ նախագահ Սիլվա Ադամյանը, որը գլխավորում է հիսուն հասարակական կազմակերպություններից կազմված Էկոդաշինքի պայքարն ընդդեմ Երևանում կառուցվելիք դելֆինարիումի:

Դելֆինարիումը, որը, ըստ քաղաքապետի որոշման, զբաղեցնելու է Կոմիտասի անվան զբոսայգու նախկին ատրակցիոնների տարածքը, նախատեսվում է շահագործել շուրջ տարին` ամռանը բացօթյա, իսկ զով եղանակին ապակե ծածկով փակ տարբերակով: 5 մետր խորությամբ, 18 մետր շառավղով ջրավազանում վարժեցված կենդանիների դելֆինարիումը նախատեսված է շուրջ 900 հանդիսատեսի համար։

Սակայն, դելֆինարիան, որը պարզ չէ, թե ո´ւմ է պատկանում, չնայած նախապես շրջանառվում էր նախկին քաղաքապետ Երվանդ Զախարյանի անունը, կծիկի նման բացել է նախկինում լրիվ բարձիթողի վիճակում Կոմիտասի անվան զբոսայգու բոլոր կնճռոտ հարցերը:

Կոմիտասի զբոսայգին, որտեղ գտնվում է նաև պանթեոնը` հայոց մեծերի գերեզմաններով, վերջին տարիներին հայտնվել է բարձիթողի վիճակում` աղբ, անխնամ տարածք, գարշահոտություն: Սակայն քաղաքապետարանի` զբոսայգին զվարճավայրի վերածելու ծրագիրը ևս քննադատության է արժանացել:

«Սա տարածված գործելաոճ է. նախ այգին վերածել աղբանոցի, թողնել բարձիթողի վիճակում, ապա ծառերի հատման և բուսականությունը վերացնելու հաշվին, բարոյականությունը մի կողմ դնելով, պանթեոնի կողքին զվարճավայր կառուցել,-«Մեդիալաբին» ասում է Հայաստանի կանաչների միության նախագահ Հակոբ Սանասարյանը: - Մի՞թե սա ընդունելի է»:

Սակայն Երևանի քաղաքապետարանի պատասխանատուներն ասում են, որ ամեն ինչ «հաշվարկված է»:

«Դելֆինարիումները վաղուց արդեն հանգստի հրաշալի գոտիներ են աշխարհի առաջատար շատ քաղաքներում: Նման հաճելի հանգստի գոտի պետք է ունենա նաև Երևանը»,- նշված է Երևանի քաղաքապետարանի տարածած հաղորդագրության մեջ, ըստ որի` քաղաքապետի նախաձեռնությանն արձագանքած ընկերություններից նախապատվությունը տրվել է «նման նախագծերի մեծ փորձ ունեցող օդեսացի մասնագետների առաջարկին` ուկրաինական «Ներում» ընկերությանը»։

Սակայն բնապահպանները պնդում են, որ դելֆինարիումի կառուցման աշխատանքներն իրականացվում են կոպիտ խախտումներով: Բացի օրենսդրությունից, նշվում է, որ Հայաստանի բնակլիմայական պայմաններն բացարձակ անհամապատասխան են թե´ ծովային կենդանիներ պահելու և թե´ կերակրելու համար:

Բնապահպաններն ասում են որ նամակներ են ուղարկել Երևանի քաղաքապետին, ինչպես նաև բնապահպանության նախարարություն` իրենց անհանգստությունն արտահայտելով «դելֆինների նման նուրբ կենդանիների ճակատագրով»:

«Դաշինքի անդամներն անհանգստացած են դելֆինների նման նուրբ կենդանիների հետագա ճակատագրով: Այս առումով հանրությունը չունի ոչ մի պաշտոնական տեղեկատվություն դելֆինարիումի պայմաններում այս կենդանիների գոյատևման և շահագործման մասին»,- նշված է բնապահպանների ուղարկած նամակում, որում նրանք փաստաթղթեր են խնդրում, որոնք կհաստատեն դելֆինների ներմուծման և շահագործման թույլտվությունը, ինչպես նաև փորձագետների եզրակացությունը:

Էկոդաշինքում ընդգրկված կազմակերպությունները, այնուամենայնիվ, որևէ պատասխան քաղաքապետարանից չեն ստացել:

«Ո՞նց են ոչ ծովային երկրում կերակրելու դելֆիններին: Սառեցրած ձկներո՞վ: Մենք ամեն ինչ պիտի անենք, որ պաշտպանենք այդ կենդանիների շահերը: Ո՞ւր է փորձագետների եզրակացությունը, չկա´»,- ասում է Սիլվա Ադամյանը:

Սակայն ուկրաինական «Ներում» ընկերության տնօրեն Ալեքսանդր Մեռլյանը, որի կազմակերպությունը դելֆինարիումներ է կառուցել Կիևում, Օդեսայում, Դոնեցկում, Խարկովում, հավատացնում է, թե ընկերության մասնագետները ստեղծում են բոլոր անհրաժեշտ պայմանները, որպեսզի ապահովվեն կենդանիներին հատուկ կենսապայմանները:

«Հայաստանի կլիման բարենպաստ է ծովային կենդանիների համար, ես դա հաստատում եմ,- «Մեդիալաբին» ասում է Ալեքսանդր Մեռլյանը: - Ես չունեմ փորձագետների եզրակացություն, բայց գրականություն եմ կարդացել և գիտեմ, որ կլիման հարմար է: Իսկ եթե բնապահպաններն այլ բան են ասում, ապա դա նրանց կարծիքն է, ես չգիտեմ` նրանք որքա´ն են մասնագիտացված այդ հարցում»:

Նա ասում է, թե հուսով է, որ ժամանակին` դեկտեմբերի 15-ին, կհասցնեն ավարտել դելֆինարիումի շինարարությունը:

«Եթե ոչինչ չխանգարի, մենք ամեն ինչ ավարտին կհասցնենք,- ասում է Մեռլյանը: - Կան խանգարող և´ սուբյեկտիվ, և´ օբյեկտիվ հանգամանքներ: Դրանց մասին չեմ կամենում խոսել, բայց, ցավոք, դրանք կան և´ դրսից, և´ ներսից»:

Քաղաքապետարանն իր հերթին հավատացնում է, թե ծրագիրը հնարավորություն է տալու վերականգնելու անմխիթար վիճակում գտնվող զբոսայգին, ինչպես նաև նման կերպ զերծ պահելու զբոսայգին խայտաբղետ կառուցապատումներից ու կամայականություններից:

Սակայն բնապահպանները վստահ են, որ ծրագիրը միայն շահ է հետապնդում, և իրենց հերթին հավաստում են, թե ամեն ինչ անելու են մինչև վերջ գնալու համար:

«Հայաստանի կլիման խիստ է և, հետևաբար, անհամապատասխան դելֆինների համար, պարզ է, որ այդ կենդանիներին երկու-երեք տարի շահագործելու են, փոխհատուցեն իրենց ծախսերը, իսկ հետո ինչ լինում է լինի,- ասում է Սիլվա Ադամյանը: - Սակայն մենք ամեն ինչ անելու ենք, որ դա տեղի չունենա»:

Մարի Ներսեսյան

Լուսանկարները` Իննա Մխիթարյանի

© Medialab.am