«Կոռուպցիոն շղթաների կարևոր ինստիտուտ են հանդիսացել հենց նման հիմնադրամները». Արթուր Սաքունց

13-06-2018
4536 դիտում
«Կոռուպցիոն շղթաների կարևոր ինստիտուտ են հանդիսացել հենց նման հիմնադրամները». Արթուր Սաքունց

Հայաստանում իշխանությունների կողմից իրականացվող հակակոռուպցիոն միջոցառումներին զուգահեռ տարբեր հիմնադրամների փակումն ու դրանց շուրջ ստեղծված աղմուկը փաստում են, որ այդ հիմնադրամները ներգրավված են եղել կոռուպցիոն գործընթացներում: Նման դիտարկում է անում Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար, իրավապաշտպան Արթուր Սաքունցը:

«Դա հաստատում է, որ կոռուպցիոն շղթաների կարևոր ինստիտուտ են հանդիսացել հենց նման հիմնադրամները: Հասկանալի է, որ այդ հիմնադրամներն ապահովել են կոռուպցիոն մեծ եկամուտներ, և կարծում եմ, որ ելնելով այս փաստերից՝ իրավապահ մարմիններն առանց հապաղելու պետք է գործողություններ կատարեն այդ հիմնադրամների գործունեությունը ստուգելու ուղղությամբ»,- «Մեդիալաբին» ասում է Արթուր Սաքունցը:

Նրա խոսքով՝ առնվազն այդ հիմնադրամների՝ նախկինում ունեցած ֆինանսական հոսքերի ու եկամուտների ծագման, օրինականության ստուգման ուղղությամբ պետք է աշխատանքներ կատարվեն:

Հիշեցնենք, որ Երևանի ավագանին հանդես է եկել նախաձեռնությամբ, ըստ որի՝ հնարավոր է առաջիկայում «Երևան» հիմնադրամը լուծարվի:

Այս հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահը Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանն է: Տարիներ շարունակ մասնագետները բարձրացրել են այն հարցերը, որ «Երևան» հիմնադրամին մեծ գումարներ են հատկացվում պետական ու Երևանի բյուջեից, կասկածի տակ են դրել այդ գումարների արդյունավետ ծախսը:

Նախորդ տարի Երևան հիմնադրամը անհատներից ու կազմակերպություններից ստացել է ավելի քան 1 մլրդ 370 մլն դրամ գումար: Պետական բյուջեից 2017-ին հիմանդրամին ուղղվել է 20 մլն դրամ, իսկ Երևանի բյուջեից՝ ավելի քան 550 մլն դրամ: Երևան հիմնադրամի միոջոցով են իրականացվում մայրաղաքաղի բյուջեով նախատեսված որոշ ծրագրեր: Այսինքն՝ բյուջեից գումարն ուղղվում է հիմնադրամին, որպեսզի դրա միջոցով իրականացվեն ծրագրերը:

«Երևան» հիմնադրամին դատի է տվել կրթության և գիտության նախարար Արայիկ Հարությունյանը՝ անհրաժեշտ տեղեկատվություն չստանալու համար:

«Մեր ունեցած տեղեկություններով՝ այստեղ կարող էին լինել կոռուպցիոն սխեմաներ: Տեղեկությունների հավաստիությունը ստուգելու համար դիմել էինք դատարան, որի առաջին նիստը կկայանա հունիսի վերջին»,- «Ֆեյսբուք» սոցիալական ցանցում գրել է նախարարը, ով Երևանի ավագանու նախկին անդամ էր:

Լրագրողների հետ զրույցում Արայիկ Հարությունյանն իր զարմանքն է հայտնել, որ Երևանի ավագանին հապշտապ որոշել է հիմնադրամի լուծարման առաջարկով հանդես գալ:

Ավելի վաղ՝ իշխանափոխությունից հետո, գործունեությունը դադարեցնելու մասին էր հայտարարել «Լույս» հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհուրդը: Այս հիմնադրամի հիմնադիր է համարվում նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանը: «Լույս» հիմնադրամի մասին ավելին՝ «Զուգահեռ կայսրություն. միլիոնավոր դոլարներ Սերժ Սարգսյանի կողմից ստեղծված հիմնադրամներին՝ «բարի նպատակներով»»։

ՀՀԿ-ական պատգամավոր Կարեն Ավագյանի անվան հետ կապվող Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամը ևս վերջին շրջանում ուշադրության կենտրոնում հայտնվեց: Հիմնադրամի հոգաբարձուների նախագահ Կարեն Ավագյանը դիմել էր Քննչական կոմիտե, հայտնելով, որ հիմնադրամի տնօրենը հիմնադրամի անունից 326 մլն դրամի փոխառության պայմանագիր է կնքել ինքն իր հետ: Դիմումի հիման վրա հարուցվել է քրեական գործ:

Իրավապաշտպան Արթուր Սաքունցը նկատում է, որ «Երևան» և Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամների մասին ունեցած տեղեկությունները փաստում են, որ դրանք գումարներ են ստացել նաև պետական բյուջեից: Այսինքն՝ ըստ էության գործ ունենք պետական բյուջեի գումարների մսխման մեխանիզմի հետ: Նա հիշեցնում է, որ Երիտասարդական հիմնադրամի դեպքում նաև բուհերից են ամեն տարի պարտադիր հատկացումներ եղել: Խոսքը հարյուրավոր միլիոն դրամների մասին է: Եվ կարևոր է պարզել, թե այդ գումարներն ինչ նպատակներով են ծախսվել, ինչպես են տնօրինվել:

Ըստ մասնագետի՝ կոռուպցիայի դեմ պայքարի այսօրվա գործողություններին զուգահեռ, որոնք իշխանություններն իրականացվում են բիզնես ոլորտում, պետք է ուշադրություն դարձնել նաև հիմնադրամների միջոցով հնարավոր յուրացված միջոցների բացահայտմանն ու վերականգնմանը:

«Տարիներ շարունակ բյուջետային միջոցներ են հատկացվել, ի՞նչ հիմնավորմամբ են այդ հատկացումները կատարվել, ո՞ւր են հոսել: Պետական բյուջեից նման թիրախային հատկացումներն այն հիմնադրամներին, որոնց հիմնադիրներ են հանդիսացել նաև հենց պաշտոնատար անձինք, իր ողջ էությամբ կոռուպցիոն է: Փաստորեն իրենք որոշումներ են կայացրել, այդ որոշումներով էլ գումարները հատկացրել են հիմնադրամներին, որոնց հիմնադիրներ ու ղեկավարներ են հանդիսանում նույն այդ պաշտոնատար կամ նրանց հետ փոխկապակցված անձինք: Սա բացահայտ կոռուպցիոն սխեմա է»,- ասաց նա: Այս սխեմայով, ըստ Սաքունցի, կան կասկածներ, որ տարիներ շարունակ լուրջ գումարներ են յուրացվել: Եվ հարց է՝ արդյոք դրանք հենց այն ռեսուրսնե՞րը չեն, որոնց հիման վրա ստացվել է այն տեղեկատվությունը, որ Հայաստանից վերջին 10 տարիների ընթացքում առնվազն 10 մլրդ դոլար է դուրս բերվել:

«Այսինքն՝ բացի այն, որ ստվերային եկամուտների հաշվին կարող էր այդ 10 մլրդ դոլարն առաջանալ, նաև այս սխեմաներով կարող էր առաջանալ: Հետևաբար, ազգային անվտանգության ծառայությունն ու ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչությունը շատ ավելի ակտիվ ու նախաձեռնողական պետք է լինեն՝ գործադիր իշխանության հակակոռուպցիոն քաղաքականության և գործողությունների իրականացման տեսանկյունից»,- ասում է իրավապաշտպանը:

Ռոզա Հովհաննիսյան

MediaLab.am