Վահրամ Թոքմաջյան

Դպրոցները՝ քաղաքական «օբշչակ»

ՀՀ հանրակրթության մեջ արշալույսները խաղաղ չեն։ Գրեթե չկա ամիս, որ չլսեք հերթական սկանդալի մասին՝ պայթած որևէ դպրոցում։ Այդ սկանդալները բազմաբնույթ են, սակայն կրքերի թեժությամբ առաջատարը տնօրենի հաստիքի շուրջ ծավալվողներն են։ Ում պատկանում է տնօրենի հաստիքը, նա տիրապետում է ռեսուրսներին, նաև՝ քաղաքական։ Իսկ բնական ռեսուրսների ճոխությամբ չփայլող Հայաստանում դա օդ ու ջրի նման անհրաժեշտ է։ Տնօրենի […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Բայդենը, Լավրովն ու Լիլիթ Հովհաննիսյանը

Մայիսի 3-ին առաջադեմ մարդկությունը նշում էր Ազատ մամուլի համաշխարհային օրը։ Ընդհանրապես մեզանում ինչ-որ օրեր նշում են միայն ճառեր ասելու, զանգ կանխելու կամ մեդալ տալու համար։ Հետահայացք անցյալին, օրվա կարևորությունը և վերլուծությունը սպառվում են այնտեղ, որտեղ, ասենք, ԱԺ ամբիոնն է։ Իսկ այդ ամբիոնից շռնդում է հերթական ճամարտակումը, և թեման փակված է ևս մեկ տարով։ Սակայն, հաշվի […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Ժողովուրդները սխալական չեն

Ժողովուրդները հավաքական առումով չեն կարող սխալ լինել։ Կարող են սխալվել առանձին անհատներ, խմբեր, կուսակցություններ, բայց ոչ ամբողջական ժողովուրդներ։ Հատկապես քաղաքական գործընթացներում չեն կարող լինել սխալական մի պարզ պատճառով․ որևէ քաղաքական գործընթացի չեն մասնակցում ամբողջապես։ Որևէ քաղաքական գործընթացի չի մասնակցում ողջ ժողովուրդը, այլ հարց, որ գործընթացի հետևանքները կարող է զգալ ողջ ժողովուրդը, ինչպես եղավ մեզանում։ Ժողովուրդները […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Հայաստանը մահվան մահճում

Երբ մարդիկ հասունանում են, դառնում ինքնուրույն, աշխատում են տուն ունենալ։ Մեկին դա հաջողվում է, մյուսը մինչև կյանքի վերջը վարձով է ապրում կամ ծնողների տանը, երրորդին այդ տունը նվիրում են և այլն։  Սեփական խելքի երեսից տուն ունեցողը կարող է կորցնել այդ տունը՝ տրվել հարբեցողության, թմրամոլության, այլ թուլությունների կամ պարզապես փորձանքի մեջ ընկնել։ Իսկ էժան տուն առնողներ […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Սերժի «կոստյումն» ու Նիկոլի «դիետան»

Նախընտրական քարոզարշավը, ըստ էության և բովանդակության, սկսված է։ Պարտության ճշմարտացիության համոզվածությունը մտքում, աննախադեպության սինդրոմը թևերին ու մի հովիկաղազարյան կրծքի տակ՝ Նիկոլ Փաշինյանն Արագածոտնի մարզում էր։ Եկեք ընդունենք, որ մեր բոլորի մեջ էլ միշտ կա մի փոքրիկ հովիկաղազարյան, բայց մարդկային մտավոր զարգացման հանգրվանի առհավատչյա է այդ փոքրիկ սինդրոմը ճնշելը։ Չէինք ծանրանա այդ սինդրոմի վրա, եթե նախընտրական […]

Վահրամ Թոքմաջյան

«Փչացա՞ծ, թե՞ բոշա»․ արտահերթին սպասելիս

Հայաստանյան քաղաքական ճգնաժամը շարունակում է իջնել կորի ցածրագույն կետ։ Իսկ նման իջեցումը հղի է անկանխատեսելի հետևանքներով։  Փողոցը մարդաշատ չէ, իշխանությունը չի հաղթահարել թեկուզ ներսի բարդույթները, երրորդ բևեռ չի ձևավորվում, սրան էլ գումարենք նախագահի ինստիտուտի անհասկանալի պահվածքը։ Այս իրավիճակում թևածում է արտահերթ ընտրությունների անհրաժեշտության միտքը։ Իհարկե շահառու կողմերից յուրաքանչյուրն ունի իր մոտեցումները՝ իշխանությունը պատրաստ է արտահերթի՝ […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Քաղաքական «թմրամոլները»

Հռետորաբանության մակարդակում շատ հաճախ կարող ենք լսել արտահայտություններ, երբ որոշ գործիչներ խիզախ արտաբերում են՝ «պետությունը հո որբի գլուխ չէ»։ Այդ արտահայտությունն անելուց հետո նրանք խիզախ տեսքով բարձրախոսը փոխանցում են մեկ այլ, ավելի հայրենանվեր կռինչով աչքի ընկնողի, որի պատկերացումները հայրենիքի սիրո մասին չեն անցնում մի երկու կենսական «օբյեկտ» ունենալու ընկալումից։  Այժմ, հրապարակային արձագանքելով այդ գործիչներին, վստահ […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Արհավիրքները և դավադիր մառազմը

Այսօր Երևանը ցնցվեց անակնկալ երկրաշարժից։ Թվում էր, թե պատմական ոչ վաղ անցյալում ավերիչ ու ողբերգական հետևանքներով երկրաշարժ տեսած հասարակությունը պետք է առնվազն պատրաստ լինի բնության պատուհասին կամ գոնե ունենա տարրական գիտելիքներ։ Բայց ինչ պարզվեց։  Տեքստի մեջ բանալի բառն անակնկալն է։ Բնական աղետները սովորաբար հենց այդպես են գալիս՝ անակնկալ։ Որևէ մեկին չեն հարցնում։ Իհարկե, գիտության վերջին […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Ում պետք է նշանակել դեսպան․ արդյոք կադրային դիվանագետը ավելի լա՞վ կպաշտպանի ՀՀ շահը

ԱԳՆ-ից կազմակերպված արտահոսքի պատճառով հանրությունը սկսեց քննարկել դեսպանների նշանակումը գործընթացի այն փուլում, երբ դա չի արվում աշխարհի որևէ երկրում։ Հայաստանը, փաստորեն, միակ երկիրն է, որտեղ կարելի է առանց որևէ հետևանքի նման գաղտնի տեղեկություն հրապարակել և մնալ անպատիժ։ Այդ տեղեկությունները տարածողը շատ լավ գիտի, որ վնասում է դեսպանի թեկնածուների բարի համբավը, հարված է հասցնում տվյալ դեսպանընկալ […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Կրկին փորձիր կամ նոր 96-ի սպասումով

Վազգեն Մանուկյանն ակնհայտ նոստալգիա ունի 90-ականների ու շենքեր գրավելու նկատմամբ։ Այս գործչին կարծես միշտ հետապնդել է առաջինը լինելու մոլուցքը։ Սակայն ինչ-որ հանգամանքներ նրան մշտապես խանգարել են։ Առաջին դեպքում Լևոն Տեր-Պետրոսյանի գործոնն էր, հետո արդեն նախագահ դարձավ Ռոբերտ Քոչարյանը, իսկ դրանից հետո Մանուկյանը կորցրեց յուր պահանջարկը և լծվեց «մշտական թեկնածուի» ազնիվ պարտականությանը։ Իհարկե՝ նախագահի, բայց ամեն […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Լինել աննախադեպ ու չխոսել

Եկեք ընդունենք, որ ներհայաստանյան քաղաքական կյանքն ավելի հանգիստ է, երբ Փաշինյանը չի խոսում։ Կամ, գոնե՝ չի խոսում սուր թեմաների շուրջ, որոնց պակասն անցնող ժամանակահատվածում կարծես չի զգացվում։ Երբ նա չի խոսում, ընդդիմությունն էլ, ըստ էության, ասելիք չի ունենում։ Մյուս կողմից՝ դա օգտակար է դառնում հանրային առողջության համար։ Սակայն զուր են մեր ջանքերն ու մտորումները, քանի […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Արտահերթ ընտրությունները վտանգված են

Հայաստանում կան մի քանի տեսակի ճգնաժամեր, որոնցից թերևս ամենացցունը քաղաքականն է։ Սա որևէ ողջախոհ մարդ չի կարող հերքել։ Քաղաքական ճգնաժամերն ունեն լուծումների տարբեր միջոցներ՝ իշխող թիմի ներքին տեղաշարժեր, իշխանություն–ընդդիմություն երկխոսություն, զինված հեղաշրջումներ, հեղաշրջումներ, հեղափոխություններ, քաղաքացիական պատերազմներ, արտահերթ ընտրություններ և այլն։  Մի առիթով Վանոն նկատել է. «Մեկ անգամ հեղափոխությանը մասնակցողը նորմալ մարդ է, երկրորդ անգամ մասնակցողը՝ […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Կհավատա՞ Մոսկվան արցունքներին

Շուրջ քսան օր հայկական մեդիատիրույթը քննարկում էր Փաշինյանի հավանական այցը Մոսկվա։ Դեռ նախորդ տարվա վերջին եղան հրապարակումներ կոնկրետ ամսաթվի ու հնարավոր օրակարգի վերաբերյալ։ Այցի շուրջ հետաքրքրությունը, տարբեր տեսություններ առաջ քաշելը պայմանավորված են այն հանգամանքով, որ լինելու է հանդիպում նաև Ալիևի հետ։ Բուռն քննարկումների կիզակետում վարչապետի հանրային կապերի պատասխանատուները նոր արթնացան, ու արդեն պաշտոնապես տեղեկացանք, որ […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Հայաստանի մայրամուտը․ բարի գալուստ ո՞ւր

Նախապես այլ էր որոշված այս փոքրիկ ակնարկի վերտառությունը։ Այն կարող էր լինել «Հայաստանի վախճանը», «Հայաստանի վախճա՞նը», «Բարի գալուստ Ռուսաստան» կամ՝ երկուսը մեկում։ Սակայն օրվա դաժան գույներին մեր կողմից հավելում չանենք։  Արցախյան երկրորդ պատերազմի ծանր պարտության հետևանքները մենք դեռ երկար ենք կրելու։ Եթե կուզեք՝ տասնամյակներով։ Ողբերգական և ծանր կորուստների մասին շատ է խոսվել, ուստի չեմ անդրադառնա […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Հայաստանի սահմանների ոդիսականը

Պատերազմի ծանր պարտությունից հետո հասարակությունը խուճապի մեջ է։ Թշնամին մոտեցել է ընդհուպ Կապան քաղաքին։ Ճիշտն ու սուտը, իմացությունը և չիմացությունը միախառնվել են։ Իսկ կրքերը թեժացնողների պակաս չկա։ Թեժացնում են՝ նաև հաշվի առնելով հանրության գերզգայուն տրամադրությունները, որոշ խմբերի անկրթության աստիճանը և կարճ հիշողությունը։ Պատկան մարմինները զլանում են բացատրություններ ներկայացնել, քանի որ դրա երեսը չունեն, գիտելիք չունեն, […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Քաղաքական դաշտը որբ է

Ավստրալիայի նախկին վարչապետ Ջոն Ուինսթոն Հովարդը բազմաթիվ քաղաքական հաջողություններ գրանցած մարդ է: Այժմ վայելում է իր ծերությունը հեռավոր Սիդնեյում։ Մի առիթով Հովարդը նկատում է. «Քաղաքական գործիչը մարդ է, որը շփոթում է իր ձայնը ժողովրդի ձայնի հետ»։ Ընտրություններում պարտություններ կրած և հաղթանակած մարդը գիտի իր խոսքի արժեքը։ Գիտի նաև, թե ինչպես անել, որպեսզի սեփական մտածումը կարողանա […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Բոլոր մեղավորները ճիշտ են

Երկու հրեա վիճում են մի այծի շուրջ։ Մեկն ասում է, որ այծն իրենն է, մյուսը պնդում է իր սեփականության իրավունքը։ Հայտարարի չեն գալիս։ Որոշում են դիմել իմաստուն րաբբիին (հրեա հոգևորական)։ Րաբբին ուշադիր լսում է երկուսին ու հռչակում իր եզրակացությունը․ «Երկուսդ էլ ճիշտ եք»։ Րաբբին իր կայացրած որոշումից գոհ վերադառնում է տուն։ Եղելությունը պատմում է կնոջը։ […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Խորհրդային Հայաստանի ուրվականը

1920 թ. այս օրը Հայաստանը փաստացի խորհրդայնացվեց։ Հայհեղկոմը Բաքվից հասավ Իջևան և Հայաստանում հռչակեց խորհրդային կարգեր: Այսպիսով՝ նոյեմբերի 29-ը ընդունվեց որպես Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատման օր։ Ամրագրումը եղավ դեկտեմբերի 2-ին, բայց դա, ինչպես ասում են՝ թղթաբանության հարց էր։ Ի դեպ, ճակատագրի դառը հեգնանքով, Հայհեղկոմը եկավ արևելքից ու որևէ խոչընդոտ չուներ։ Սահմանները բաց էին։ Ինչ-որ բան […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Մի դիմում էլ դու կգրես…

Թերևս բոլորն են դիտել «Ոսկե ցլիկը» հայտնի ֆիլմը, երբ Նաջարյանը զայրանում է ու սկսում աշխատողներին հեռացնել։ Նման մի իրավիճակում էլ հիմա մենք ենք, երբ մեր «Նաջարյանն» է պաշտոններից հեռացնում նախարարներին։ Իհարկե, ոչ շաշկի խաղալու պատճառաբանությամբ։ Փորձենք հասկանալ, թե ինչին են միտված կառավարության կազմի փոփոխությունները։ Հետագա շահարկումները կանխելու համար ի սկզբանե նշեմ, որ դեռ պատերազմից առաջ […]

Վահրամ Թոքմաջյան

Փրկչին սպասելիս

Երեք դար առաջ, երբ մեր քաղաքական-հոգևոր առաջնորդները փորձում էին ազատվել թուրք-պարսկական լծից, փրկությունը փնտրում էին դրսում։ Դա սկզբից Եվրոպան էր, իսկ ավելի ուշ՝ Ռուսաստանը։  Հենց այդ ժամանակ էր, որ եկեղեցին շրջանառության մեջ դրեց «Հյուսիսի մարդու» լեգենդը։ Համաձայն այդ լեգենդի՝ Ներսես Մեծը 4-րդ դարում երազում տեսել էր, որ կգա Հյուսիսի սպիտակ մարդը և կփրկի մեզ։ Հիմա […]