44 Օր

«Վարձկաններ են մտել իրենց խրամատը, տղես հրազենային վիրավորումից ա զոհվել ». Արմինեն որդուն կորցնելուց հետո ասում է՝ կյանքն անիմաստ է դարձել

«Վարձկաններ են եկել, մտել իրենց խրամատը, տղես հրազենային վիրավորումից ա զոհվել՝ մեկը բերանի կողմից ա եղել, երեք հատ էլ` թիկունքից»,- կսկիծով ասում է 50-ամյա Արմինե Հարությունյանը, որի որդին՝ 19-ամյա Վազգեն Մկրտչյանը, զոհվել է պատերազմի ընթացքում։ Վազգեն Մկրտչյանը ժամկետային ծառայություն էր անցնում Հադրութում, երբ սկսվեց պատերազմը։ Մայրն ասում է՝ զանգելիս որդին մշտապես ասում էր, թե ամեն […]
Մանրամասն

«Մարմինն ամբողջովին վնասված էր, միայն սրտին բան չէր եղել, սրտի՝ «Անահիտ» դաջվածքով էլ ճանաչել էին իրեն»․ պատմություն սիրո և պատերազմի մասին

Արցախյան վերջին պատերազմում ամուսնուն՝ 25-ամյա Թաթուլ Հակոբյանին, կորցնելուց հետո 25-ամյա Անահիտ Ալեքսանյանն ասում է՝ միակ նպատակը 2 տարեկան որդու՝ Մոնթեի համար առավելագույնն անելն է։ Եթե ինքն էլ սկսի չապրել, երեխան չի դիմանա, որովհետև հոր բացակայությունն արդեն իսկ շատ է զգում։  «Թաթուլի հետ սովորել ենք Հրազդան քաղաքի դպրոցներից մեկում։ Սկզբում տարբեր դասարաններում էինք, բայց ինձ հավանելուց […]

«Տեսիլք եմ տեսել, որ վերջին շնչում ա, ինչ դիրքով ա ընկած, էդ դիրքով էլ գտել են»․ Ռազմիկ Մադաթյանը զոհվել է Հադրութում՝ հայտնվելով շրջափակման մեջ

«Իրա զոհվելուց հետո իմ կյանքը լրիվ մեռած ա»,- կսկիծով ասում է 41-ամյա Շողիկ Հարությունյանը, որի որդին՝ 21-ամյա Ռազմիկ Մադաթյանը, զոհվել է Արցախյան երրորդ պատերազմի ժամանակ։ Մայրն ասում է, որ որդու զոհվելուց երկու օր անց տեսիլք է տեսել, եթե մինչ այդ հույսով սպասում էր, որ տղան ողջ-առողջ կվերադառնա պատերազմի դաշտից, այդ օրվանից հույսը կտրում է։ «Տեսիլք […]

«Երեխուս զոհվելու օրերին երազ տեսա, Դավս ասեց՝ մամա՛, էնքան տանջվել, տառապել եմ, ասեցի՝ բալե՛ս, եկե՞լ ես, ասեց՝ հլը ուր ա, հազարներով են գալու հետևիցս..»․ Դավիթը՝ մինուճարը

Արցախյան վերջին պատերազմում 21-ամյա մինուճար որդուն՝ Դավիթ Մնացականյանին, կորցնելուց հետո Շուշան Մնացականյանի տուն արդեն մեկ տարի ոչ ոք գրեթե չի մտել։ Ասում է՝ որդուց հետո ոչ միայն աշխարհի հետ կապը, այլև կյանքի հանդեպ ունեցած ողջ հետաքրքրությունն է կորցրել։  «Դավս գործերը տվել էր իրավագիտական ֆակուլտետ, որոշել էր նոտարական գործերով զբաղվեր։ Ասում էր՝ մա՛, ես պատմություն եմ […]

«Մեկ-մեկ դուռը խփում են, վազելով գնում եմ, ասում՝ Սամոս եկավ»․ տղայի զոհվելուց հետո մայրն ասում է՝ կյանքը սուտ դարձավ

«Մեկ-մեկ դուռը խփում են, վազելով գնում եմ, ասում՝ Սամոս եկավ, անընդհատ ոնց որ ես սպասեմ, որ ինքը դուռը պիտի խփի, ներս մտնի»,- հուզմունքով ասում է 41-ամյա Նելլի Դավթյանը, որը պատերազմում կորցրել է 18-ամյա որդուն։ Սամվել Ալավերդյանը ժամկետային զինծառայող էր, պատերազմի ժամանակ թեժ կետերում է կռվել հակառակորդի դեմ, բայց ընտանիքի անդամներին ասել՝ մենք նորեկ ենք, մեզ […]

«Աշխարհն ինձ համար փլվել է առանց Միշայի»․ 18-ամյա Միշան զոհվել է ընկերոջ կյանքը փրկելիս

«Միշաս իր կյանքը զոհելով՝ ընկերոջ կյանքն ա փրկել»,- պատմում է 38-ամյա Շուշան Թամազյանը, որը 44-օրյա պատերազմում կորցրել է 18-ամյա որդուն՝ Միշա Գրիգորյանին։ «Տանկի տղերքի հետ ենք հանդիպել , էդ տղային էլ, որի համար ինքը իր կյանքը զոհել ա, մեզ դեպքից մանրամասներ են պատմել։ Հրաման ա եղել՝ Հադրութի 4-րդ պաշտպանականից գնալ 3-րդ պաշտպանական, քանի որ թուրքերի […]

«Երազումս տեսնում եմ, ասում ա՝ մա՛մ, բան չի մնացել, կգամ, էդ հույսն ա, որով ես ապրում եմ»․ 19-ամյա որդուն Արևիկը կորցրել է պատերազմում

«Հոկտեմբերի 30-ին գնում եմ եկեղեցի, մոմ վառում, որ երեխես զանգի, եկեղեցուց գալիս եմ տուն, մտնում երեխուս «Ինսթագրամը», տեսնեմ՝ իր ընկերներից մեկի «Ինսթագրամի» գլխավոր էջում գրված՝ «Աստված հոգիդ լուսավորի, ախպերս»։ Հետո իմանում եմ, որ մյուսները գիտեին, ինձ չէին ասել»,- հուզմունքով պատմում է Արևիկ Բաբայանը ու ցավով նշում, որ այդ օրը իմանում է նաև առաջնագծում եղբոր զոհվելու […]

«Ինքը շատ էր սիրում հայրենիքը, ասեց՝ պատռեք դակումենտներս, ես Ռուսաստանում չեմ մնա». Գևորգ Քառյանը զոհվել է Ջրականի թեժ մարտերում

«Մեր ուրախ ընտանիքը կործանվեց, ո՞նց կարա ծնողը իրա բալին դնի հողը ու լուսացնի։ Առավոտից երեկո իր անունն եմ գոռում, մղկտում, ասում՝ Գև, խնդրում եմ՝ գոնե երազիս արի»,- արցունքների միջից ասում է 45-ամյա Լաուրա Մոսինյանը, որը որդուն կորցրել է պատերազմի ժամանակ։ Լաուրան ընտանիքով տարիներ առաջ Հայաստանից Ռուսաստան էր տեղափոխվել, սակայն որդին՝ Գևորգ Քառյանը, որոշել էր, որ […]

«Իրան իմ կյանքից առավել եմ սիրել, Աստծուն շնորհակալ եմ, որ իրան եմ հանդիպել»․ Լիանան ամուսնուն պատերազմում կորցնելուց հետո ասում է՝ թվում ա՝ երազ ա

«Իմ կյանքը կանգ առավ էն ժամանակ, երբ ինքը գնաց մարտի դաշտ»,- ամեն անգամ ամուսնու՝ 40-ամյա Հովհաննես Պորտուգալյանի մասին խոսելիս հուզվում է 36-ամյա Լիանա Պորտուգալյան։ Հովհաննեսը զոհվել է 44-օրյա պատերազմի ժամանակ։ Սակայն ժամերը, օրերն ու ամիսները ի վիճակի չեն օգնելու կնոջը կորցնելու հույսը, որ մի օր, այնուամենայնիվ, Հովհաննեսը վերադառնալու է տուն։  Անընդմեջ ընտանեկան լուսանկարները թերթելով՝ Լիանայի […]

«Ամսի 7-ին վերջին անգամ խոսեց, ասեց՝ մամա՛, ինձ համար շատ աղոթի»․ 20-ամյա Նվերը զոհվել է հրադադարից մեկ օր առաջ

«Ամսի 7-ին վերջին անգամ խոսեց, ասեց՝ մամա՛, ինձ համար շատ աղոթի… Իրա էդ խոսքերը ինձ ահավոր ցավ են պատճառում»,- հուզմունքով ասում է 43-ամյա Թամարա Սարդարյանը, որը 44-օրյա պատերազմի ընթացքում կորցրել է 20-ամյա որդուն։ Նվեր Չոբանյանը 43 օր պայքար է մղել հակառակորդի դեմ՝ եղել է Հադրութում, Մատաղիսում, Մարտունի 2-ում։  43 օրվա պայքարի ընթացքում Նվերը ընտանիքին մշտապես […]

«Հայրս միայն մի բառ ասեց՝ տունս քանդվեց, ու չանցած մի քանի ժամ Արգամին բերեցին»․ 18-ամյա Մերին ասում է՝ եղբոր կորստից մեծ ցավ չկա

«Եղբայրս պատերազմի ժամանակ կռվել է ամենաթեժ կետերում՝ Կարմիր Շուկա, Հադրութ, Ջրական, Կուբաթլու, բայց մեզ երբեք չի ասել, միշտ ասել է՝ լավ եմ, հանգստացրել ա»,- պատմում է 18-ամյա Մերի Սելիմյանը ու հուզվում, որ այլևս 19-ամյա եղբորը տեսնելու և գրկելու հնարավորություն չունի։ Մերին ու եղբայրը՝ Արգամ Սելիմյանը, միասին նույն մանկապարտեզն են հաճախել, նույն դասարանում սովորել։ Գրեթե հասակակից […]

«Պահեցի, հասցրեցի 18 տարեկան, տարան մի րոպեում վերցրեցին երեխուս կյանքը, ո՞ւմ, ի՞նչ էին արել էս քյորփեքը». որդեկորույս մայրն ասում է՝ կյանքը զրոյացավ

«42 օր պայքար է մղել իմ Նարեկը։ Եղել ա Ֆիզուլիում, Կարմիր Շուկայում, Շուշիում, իմ բալայի աչքերն էնքան բան տեսան»,- արտասվելով ասում է 45-ամյա Կարինե Դավթյանը, որը պատերազմում կորցրել է 18-ամյա որդուն։ Նարեկ Դավթյանը ժամկետային զինծառայող է եղել, երկու ամիս էր՝ ինչ մեկնել էր ծառայության, երբ սկսվեց պատերազմը։  Կարինեն հիշում է, որ Նարեկը զանգելիս միշտ ասում […]

«Դավիթը որ երկու օր չզանգեց, ես սկսեցի մարել»․ «Արցախի հերոսը» խոցել է 15 տանկ և 1 մարտական մեքենա

«Դավիթը որ երկու օր չզանգեց, ես սկսեցի մարել, օր օրի մարում էի, շատ-շատերն արդեն իմացել էին, ինձ չէին ասում»,- հուզմունքով պատմում է «Արցախի հերոս» բարձր կոչմանն արժանացած և հայրենիքի պաշտպանության ժամանակ զոհված 20-ամյա Դավիթ Գրիգորյանի մայրը՝ Սուսան Ավագյանը։  Դավիթը 44-օրյա պատերազմի ժամանակ Կարախամբիլի-Ֆիզուլիի հատվածում խոցել է 15 տանկ և 1 հետևակի մարտական մեքենա, որի համար […]

«Ասում էինք՝ Արմե՛ն, զգո՛ւյշ եղի, մենակ դու ես մնացել, մամադ, պապադ չկան»․ 20-ամյա Արմեն Սահակյանը զոհվել է պատերազմի ժամանակ ընկերներին օգնության հասնելիս

«Ասում էինք՝ Արմե՛ն, զգո՛ւյշ եղ՛ի, մենակ դու ես մնացել, մամադ չկա, պապադ չկա, ասում էր՝ մորքո՛ւր, խի՞ պիտի վախենամ, ուժե՛ղ մնացեք, մենք հաղթելո՛ւ ենք»,- հուզմունքով պատմում է Արմինե Սահակյանը, որի քրոջ որդին՝ 20-ամյա Արմեն Սահակյանը, զոհվել է 44-օրյա պատերազմի ժամանակ։ Արմինեն ասում է, որ քրոջ որդին խիզախ էր, քաջ, վայրկյան անգամ չի մտածել թաքնվելու կամ […]

«Աշխատանքի էի, մեր բարեկամները լրիվ զանգում էին՝ Հրաչից խաբար ունե՞ս»․ պատերազմում որդուն կորցնելուց հետո մայրն ասում է՝ մեռանք, չենք ապրում

«Լրիվ դառանք ուրիշ մարդ, մեռանք։ էս ապրել չի, չենք ապրում»,- կսկիծով ասում է 39-ամյա Ալմաստ Հարությունյանը։ Ալմաստի որդին՝ 19-ամյա Հրաչ Մահտեսյանը, զոհվել է 44-օրյա պատերազմի ժամանակ՝ վաշտի 17 տղաների հետ միասին Ջրականի հատվածից Տիլի գյուղ տեղափոխման ժամանակ։ ԱԹՍ-ն հարվածել է «Ուրալ» մեքենային։  Ալմաստ Հարությունյանն ասում է, որ դեպքի օրը՝ հոկտեմբերի 9-ին, խոսել է որդու հետ։ […]

«Ծառայության մեկնելուց առաջ կոնյակի շշի վրա գրել էր՝ մինչև չգամ, խնդրում եմ՝ չբացեք, մինչև հիմա էդ կոնյակը մնում է»․ Բինան ապրում է որդու կարոտով

«Հարութս սիրում էր իրեն ոտից գլուխ դուխի անել։ Ես էլ իր անկյունում դուխու պատյան եմ կախել, որ անկյունից անուշ հոտ զգացվի, հուշերով ապրում եմ»,- հուզվում է 42-ամյա Բինա Աղաբաբյանը, որը 44-օրյա պատերազմում կորցրել է կրտսեր որդուն՝ 19-ամյա Հարություն Հովսեփյանին։ Հարություն Հովսեփյանը ժամկետային զինծառայող է եղել, պատերազմը սկսվելուն պես Իջևանի զորամասից տեղափոխվել է Ջրական, սակայն մայրն […]