44 Օր

«Սպիտակ բանակի գեներալը». մահվան ու կյանքի սահմանագծին «սկոռիով» կյանքեր փրկող բժշկուհին՝ Լուսինե Սարգսյանը

Ռմբակոծությունների և անդադար կրակի ներքո շտապօգնության մեքենայի ղեկին վիրավոր զինվորի համար հոկտեմբերի 4-ին Գորիսից Իշխանաձոր արյան պլազմա և թթվածին տեղափոխելիս բժշկուհի Լուսինե Սարգսյանն ասում է, որ հույս չուներ, թե ողջ կմնա:  «Այդ օրն ամենածանրն էր։ Ոչ մի վայրկյան չեմ վախեցել, մտքումս միայն վիրավոր զինվորն էր, ում կյանքն ինձնից էր կախված,- «Մեդիալաբին» պատմում է 42-ամյա բժշկուհին, […]
Մանրամասն

«Չէինք հասկանում, չէինք հավատում, մտածում էինք՝ սուտ ա». չորս երեխաների մայրն ասում է՝ ապրում է ամուսնու մասին հուշերով

31-ամյա Լիանա Մուսայելյանի ամուսինը՝ լեյտենանտ Վրեժ Մուսայելյանը, Արցախյան պատերազմի հենց առաջին օրերից հերոսաբար կռվել է թշնամու դեմ։ Զոհվել է հոկտեմբերի 22-ին, մարտական դիրքում։ «Հոկտեմբերի 22-ին զանգահարեցի, ասեց՝ ժամանակ չունեմ, հետո կզանգեմ ու էլ չզանգեց»,- պատմում է Լիանա Մուսայելյանը, որի կյանքն ամբողջությամբ շրջվել է ամուսնու զոհվելուց հետո։ Լիանան ամուսնու՝ Վրեժի հետ ապրել է Մարտունու շրջանի Հաղորտի […]

«Պիտի գնամ, 18 տարեկան խոխեքը ինձ են սպասում». ասել է սերժանտ Շաքարյանը ու մեկնել առաջնագիծ, իսկ ընտանիքը մինչև հիմա նրան է սպասում

27-ամյա Տաթև Օհանյանը ամուսնուն կորցրել է 44-օրյա պատերազմում: Այժմ ապրում է երեք երեխաների հետ Արցախի Մարտունու շրջանի Խնուշինակ գյուղում։ Երիտասարդ կնոջ ամուսինը պայմանագրային զինծառայող, ավագ սերժանտ 29-ամյա Գուրգեն Շաքարյանն էր, որն արցախյան պատերազմի առաջին օրերից առաջնագծում է եղել, կռվել Մարտունիում։  Տաթևը պատմում է, որ հոկտեմբերի 26-ին Գուրգենը տուն է եկել հագուստը փոխելու, առաջնագիծ վերադառնալիս ասել […]

«Աղջիկս ծնվեց, ինքը պոստերից իջավ, եկավ ծննդատուն, որ տեսներ, գնաց ու այլևս չվերադարձավ»․ հետախույզ Կարապետ Զաքարյանի ընտանիքը՝ նրա մահից հետո

Երեք երեխաների մայր 34 -ամյա Լիանա Կարապետյանի համար ամուսնու զոհվելուց հետո կյանքը կորցրել է բոլոր գույները՝ դառնալով սև ու սպիտակ։ Ասում է՝ շնչում է, գոյատևում է, բայց այլևս լիարժեք կյանք ունենալ չի կարող:  «Ինձ չի թվում, թե էս պատերազմից հետո մայրերը, կանայք շարունակում են ապրել, ոնց որ տարիներ առաջ են ապրել: Չէ՛։ Կյանքը լրիվ փոխվել […]

«Ինձ ասում են՝ պիտի ուժեղ լինես, որ իրա կյանքը շարունակվում ա չորս էրեխեքի մեջ, բայց ինձ համար մենակ ահավոր դժվար ա»․ Ամալյա Խաչատրյան

Չորս անչափահաս երեխաների մայր, 29-ամյա Ամալյա Խաչատրյանը ամուսնու զոհվելուց հետո մենակ է մնացել հոգսերի ու ծանր ապրումների մեջ։ Ասում է՝ մինչև պատերազմն ապրում էին անհոգ ու խաղաղ, իսկ հիմա պետք է կարողանա ուժերը հավաքել, որ երեխաներին մեծացնի, նրանց ապրուստը հոգա։ «Ահավոր ծանր ա, ես շատ վատ եմ։ Ես մինչև հիմա մտածում եմ, որ ինքը մի […]

Մանանայի ամուսինն ու սկեսրայրը զոհվել են նույն օրը Քարինտակի կռիվներում․ «Իրենց զոհվելուց հետո գյուղն էլ տվին»

35-ամյա Մանանա Ասրյանի համար հոկտեմբերի 29-ից հետո կյանքը կանգ է առել, նույն օրը միաժամանակ զոհվել են ամուսինն ու սկեսրայրը, կորցրել է Քարինտակում երկար տարիների ջանքերով ու չարչարանքով ստեղծված ամեն ինչ՝ տուն, այգի, մեքենաներ։ Ասում է՝ կյանքում չէր պատկերացնի, որ իր հետ նման դաժան բան կպատահի: «Լրիվ թողեցինք ու դատարկ դուրս եկանք տնից, դրանից հետո էլ […]

«Հենց զգում ես, որ պիտի կոտրվես, չպետք ա քեզ թույլ տաս, եթե ջարդվես, ավելի վատ կլինի»․ Արփին ասում է՝ պատերազմը իրենց ժպիտները դարձրեց արհեստական

Պատերազմից հետո Շուշիից չորս երեխաների մայր Արփի Գասպարյանը փորձում է իր մեջ ամեն օր ուժ գտնել, ոտքի կանգնել ու ապրելու, առաջ շարժվելու հնար գտնել։  Շուշիից տեղահանումը, ապա եղբոր զոհվելու մասին լուրը և Հայաստանում առաջ եկած բազմաթիվ խնդիրները ընկճել են, հիասթափեցրել ու մեծ ցավ են պատճառել և՛ իրեն, և՛ ընտանիքի մյուս անդամներին, բայց Արփին հասկացել է․ […]

«Հարսս անընդհատ զանգում էր եղբորս հեռախոսին, մորգում զանգի ձենից գտել են եղբորս մարմինը»․ Վեներան ասում է՝ աննկարագրելի ծանր է

«Հայրս ամսի 30-ին գնաց Գորիսի մորգ, հարսս անընդհատ զանգում էր եղբորս հեռախոսին, մորգում զանգի ձենից գտել են եղբորս մարմինը»,- ցավով պատմում է 21-ամյա Վեներա Հարությունյանը, որը պատերազմում կորցրել է 24-ամյա եղբորը։ Վեներայի եղբայրը՝ Գոռ Հարությունյանը, ամուսնացած էր, ուներ մեկ տղա։ Պատերազմի առաջին իսկ օրվանից մեկնել է առաջնագիծ։ Հակառակորդի դեմ կռվել է Ջրականում։ Սեպտեմբերի 29-ին զոհվել […]

«Հունվարին պետք ա ծառայությունը պրծներ, բայց հունվարին իր մարմինն ենք գտել»․ Անուշ Ավանեսյանն ասում է՝ կուզեր եղբոր ձայնը գոնե մեկ անգամ լսել

23-ամյա Անուշ Ավանեսյանը չնայած գիտի, որ եղբայրը զոհվել է, սակայն չի կարողանում համակերպվել այդ փաստի հետ, ասում է՝ աչքը միշտ ճամփին է, իրեն թվում է, թե եղբայրը կզանգի, կամ դուռը կբացվի, ու ինքը ներս կմտնի։ Ասում է՝ կուզեր եղբոր ձայնը գոնե մեկ անգամ լսել: «Պատերազմը վերջացավ, բայց հոգուս ցավն ու դառնությունը չեն վերջանում, անասելի կարոտը […]

«Պահ ա լինում՝ ասում եմ, որ ուժեղ եմ, բայց պահ էլ ա լինում՝ խելագարվում եմ»․ ամուսնու զոհվելուց հետո Անահիտի օրը «ցավով ու լացով է անցնում»

29-ամյա Անահիտ Սարգսյանի համար հոկտեմբերի 30-ից հետո կյանքը կանգ է առել, ասում է՝ հիմա չկա կյանք․ «Ամեն օրս ցավով ու լացով ա անցնում»։ Հոկտեմբերի 30-ին հայրենիքի պաշտպանության համար Մարտունիում ընկել է Անահիտի ամուսինը՝ 31-ամյա մայոր Եղիշ Հովհաննիսյանը։ Անահիտը մինչ օրս չի համակերպվում, նշում է՝ խելագարվելու ցավ է։  Մայոր Եղիշե Հովհաննիսյանը 10 տարվա պայմանագրային զինծառայող է […]

Պատերազմը Էլինայից խլել է երեք եղբայրներին. «Երկու շաբաթը մեկ՝ մի զոհ ենք տվել, հարված հարվածի հետևից»

«Երկու շաբաթը մեկ՝ մի զոհ ենք տվել»,- ցավով ու կսկիծով ասում է 23-ամյա Էլինա Դոլուխանյանը, որը պատերազմում կորցրել է երեք եղբայրներին՝ հարազատ եղբորը՝ 20-ամյա Էդգար Դոլուխանյանին, հորաքրոջ տղային՝ 31-ամյա Հայասեր Հոփսեփյանին և մորաքրոջ տղային՝ 23-ամյա Յուրի Հայրապետյանին։ Էլինան ասում է՝ էն, ինչ կատարվել է իրենց ընտանիքի հետ, ուղղակի դաժան երազ է թվում։ «Հարված հարվածի հետևից, […]

Սաքանյանների ընտանիքում 7 ամիս է՝ մղձավանջային է, հայր ու տղա անհետ կորած են․ 22-ամյա Ծաղիկն ասում է․ «Կյանքս էնքան ա փոխվել, թշնամուս էլ չէի ցանկանա»

7 ամիս շարունակ հորից ու եղբորից որևէ հստակ լուր չիմանալը և տունն ու գյուղը հակառակորդի վերահսկողության տակ անցնելը 22-ամյա Ծաղիկ Սաքանյանի և ընտանիքի մյուս անդամների օրերը մղձավանջի են վերածել։ Սաքանյաններն ընդհանրապես չէին պատկերացնում, որ սեպտեմբերի 27-ից հետո իրենց կյանքը միանգամից կարող է փոխվել։ Ծաղիկն ասում է՝ ամեն ինչ կորցրին, իսկ ամենասարսափելին անորոշությունն է՝ մինչ օրս […]

«Իրա համարով թուրք էր զանգել, ասեցի՝ Արա՛, ասեց՝ Արադ էլ չկա, զոհվել ա»․ Անյուտա Հայրապետյանը մինչ այսօր չի համակերպվում ամուսնու մահվան հետ

«Իրա համարով թուրք էր զանգել։ Հայերեն էր խոսում, մտածեցի՝ Արան ա զանգել, ասեցի՝ Արա՛, ասեց՝ Արադ էլ չկա, զոհվել ա»,- հուզմունքով պատմում է Արցախյան պատերազմի ժամանակ զոհված Արա Խաչատրյանի կինը՝ 42-ամյա Անյուտա Հայրապետյանը։ Պատերազմը լիովին փոխել է Անյուտա Հայրապետյանի կյանքը։ Պատերազմի հետևանքով նախ թողել է տունն ու այգին Քաշաթաղի շրջանի Ծիծեռնավանք գյուղում ու, ամեն ինչ […]

«Ինչպե՞ս պետք ա տեսնենք մեր ապագան, լավ բան կա՞, որ տեսնենք»․ որդեկորույս մայրն ասում է՝ «կիսատ կյանք է», լավատեսության նշույլ չկա

Մարտակերտի շրջանի Առաջաձոր գյուղում բնակվող Մանգասարյանների ընտանիքում նախկին ուրախությունն ու երջանկությունն այլևս չկան։ Որդու՝ 20-ամյա Հայկ Մանգասարյանի զոհվելուց հետո ցավն ու կսկիծը չեն ամոքվում։ Հայկ Մանգասարյանի մայրը՝ Սիլվա Սահակյանը, որդու մասին պատմում է հուզմունքով, կարոտով ու վիշտը սրտում։ Ընդգծում է՝ այլևս որևէ լուսավոր բան չի տեսնում կյանքում: «Ինչպե՞ս պետք ա տեսնենք մեր ապագան, կարո՞ղ ա […]

«Իմ միակ տղան էր Մոնթեն, ու պատերազմը տարավ». մայրն ասում է՝ որդուն հերոսի անունով էին կնքել, բայց չէին մտածում, որ իրենց «Մոնթեն էլ կհերոսանա»

«Իրա անունը դրել էինք հերոս Մոնթեի անունով, բայց չգիտեինք, որ իմ Մոնթեն էլ կհերոսանա»,- հուզմունքով ասում է 40-ամյա Ստելլա Մելքումյանը, որը պատերազմի ժամանակ կորցրել է միակ որդուն։ 19-ամյա Մոնթե Մելքումյանը ավելի քան 1 տարի եղել է զինվորական ծառայության մեջ, երբ սկսվել է Արցախյան պատերազմը։ Մոնթեն առաջնագծում պաշտպանում էր հայրենիքը, երբ հակառակորդի կողմից անօդաչու սարքի հարվածից […]

«Նռնակով իրան տրաքացրել ա, ու շուրջը մի 20 ադրբեջանցի մահացել են»․ ԱԱԾ մայորի կինն ասում է՝ «ինքը չէր ուզի՝ տխրեմ, պիտի պայքարեմ»

35-ամյա ԱԱԾ մայոր Արման Հարությունյանը պատերազմի ժամանակ, հայտնվելով հակառակորդի շրջափակման մեջ, որոշել է ինքն իրեն նռնակով պայթեցնել, որպեսզի գերի չընկնի և իր կյանքի գնով վնասի հակառակորդին: Նռնակի պայթյունից մահացել են թե մայոր Հարությունյանը և թե թշնամու մոտ քսան զինվոր:  «Ասել ա՝ ես մեռնեմ, իմանամ՝ իրանց էլ եմ վնաս տվել, վերջին բառերը դա ա եղել»,- այս […]