«Եթե մազերիցդ բռնած տնով մեկ քարշ են տալիս, ու դու չես մեռնում, ուրեմն կյանքդ փոխելու ուժ ունես». Սիրանույշի պատմությունը

02-07-2012
361 դիտում
«Եթե մազերիցդ բռնած տնով մեկ քարշ են տալիս, ու դու չես մեռնում, ուրեմն կյանքդ փոխելու ուժ ունես». Սիրանույշի պատմությունը

Մեղմ դիմագծերով Սիրանույշ Նազանյանը եթերային մետաքսե ճերմակի վրա կարմիր, կանաչ, դեղին ու կապույտ գույներով տրամադրություններ է նկարում, որոնք դառնում են թաշկինակներ, շարվում իրար վրա ու նրան կյանքի չորրորդ տասնամյակում ուրախություն և հոգու ազատություն պարգևում:

«Շատ էի սիրում նրան, էնքան շատ, որ ուզում էի ամեն ինչով սերս ցույց տալ, նույնիսկ ճաշ պատրաստելիս բանջարեղենով գրում էի` սիրում եմ քեզ»,- պատմում է Սիրանույշը, ով տարիներ շարունակ իր նվիրումի ու սիրո դիմաց ամուսնուց ի պատասխան դավաճանության, խաբեության, երեխաների ներկայությամբ ծեծի ու ստորացման է արժանացել:

«Միշտ խմում էր, օրերով տուն չէր գալիս ու անընդհատ ինձնից փող էր ուզում: Ծնողներս չէին ուզում, որ նրա հետ ամուսնանայի, ասում էին` չե՞ս զգում՝ ինքը քեզ խաբում ա: Բայց ես շատ էի սիրում նրան ու սկզբում շատ վստահում, հավատում էի…»

«8 տարի միասին ենք ապրել, բայց չեմ էլ իմացել, թե ինչքան աշխատավարձ է ստանում, ու անընդհատ պարտքեր, հարբել, օրերով տուն չգալ: Ինձ կոմպլեքսավորում էր, թե ես վատն եմ, լավ տանտիկին չեմ, դրա համար էլ գնում է ուրիշ կանանց մոտ»,- այլևս անցյալում թողած դժվար օրերի մասին այսօր արդեն հանգիստ է խոսում կյանքում իր իսկական տեղն ու դերը գտած կինը:

Դեր, որի մասին անգամ երազել չէր կարող այն ժամանակ, երբ ամուսինը նույնիսկ երեխաների ներկայությամբ բռնության էր ենթարկում իրեն. «Որ խմած տուն էր գալիս, ամեն ինչից կարող էր կռիվ սարքել: Կարող ա` գլուխս մի քիչ ուշ թեքեի, շամպայնի շիշը կպներ գլխիս, ու տեղում մեռնեի: Այդ կարգի էր դարձել, ամբողջ մարմնիս վրա կապտուկներ ու վնասվածքներ էին միայն»:

Ամուսնության վերջին տարիներին ամեն առավոտ քնից արթնանալով՝ Սիրանույշը մտածում էր զանգել փաստաբան եղբորը, որ զբաղվի ապահարզանի հարցով, բայց ամեն անգամ երկու անչափահաս երեխաներին նայելով` մտածում էր. «Ոչինչ, սա էլ կանցնի, ամոթ է, լավ տղա է, կուղղվի», ու շարունակում էր ներել՝ ևս մեկ հնարավորություն ընձեռելով ամուսնուն:

«Այնպես էր խոսում, զղջում, նույնիսկ լաց լինում ինձ մոտ, որ ես մտածում էի` լավ, մարդ է, ուրեմն հասկացել է իր սխալը, այլևս չի անի, բայց անցնում էր մի քանի օր, ու նորից նույնը»,- հիշում է նա:

Ամուսնական կյանքի մղձավանջը շարունակվում է այնքան, մինչև ամուսնու պարտքերի պատճառով կորցնում են Երևանում երկրորդ բնակարանը, ու Սիրանույշը երեխաների հետ հայտնվում է դրսում՝ միայնակ, առանց տան ու առանց որևէ նյութական միջոցի: Թևաթափ՝ գալիս է Էջմիածին ու որոշում մկրտվել:

«Մտածեցի, որ կնքվեմ՝ ներքին ուժ կստանամ ու կկարողանամ բաժանման քայլը անել, նույնիսկ քահանայի հետ խոսեցի: Կնքվելուց հետո՝ ոնց որ ուրիշ մարդ»,- ժպտում է կինը՝ վերհիշելով անցյալի այդ վճռական պահը:

Բաժանվելով ամուսնուց ու երեխաների հետ առանձին բնակարան վարձելով Էջմիածնում՝ Սիրանույշը ձեռք է բերում կատարյալ հանգստություն, թեև սկզբնական շրջանում ամուսինը շատ ագրեսիվ է ընդունում բաժանման փաստը ու անընդհատ սպառնում կնոջն ու երեխաներին.

«Գիշերը ժամը 4-ին գալիս էր, կանգնում դռան մոտ, ասում. «Ես քեզ կսպանեմ»: Աղջիկս վախից դողում էր, ասում էր՝ չբացես դուռը: 10 տարեկան էր, բայց ամեն ինչ հասկանում էր, որ հայրը կարող էր մի քանի օր գալ, ժպտալ, հաջորդ օրը նորից գումար ուզել ինձնից»:

Այս ամենը արդեն անցյալում է, Սիրանույշի առավոտներն այլևս խաղաղ են սկսվում՝ Էջմիածնի եկեղեցիների զանգերի ղողանջների ներքո, նա երջանիկ ապրում է իր 12-ամյա դստեր և 5-ամյա որդու հետ… խաղաղ ու երջանիկ, քանի որ մի օր որոշեց, որ այդպես է ցանկանում ապրել:

Ամեն առավոտ զավակներին դպրոց ու մանկապարտեզ ուղեկցելը, նրանց ուրախացնելը, մինչև ուշ գիշեր նկարելը նրան դարձրել են ինքնավստահ, ուժեղ և հաստատակամ: Սիրանույշը զբաղվում է բատիկայով.

«Երբ սկսում ես նկարել, սկսում ես ստեղծագործել, ուղեղդ աշխատում է ավելի բարձր գաղափարների շուրջ, ու հասկանում ես, որ այդ ճղճիմ, այդ անմակարդակ վիճակից դուրս ես գալու, և սա քեզ համար փրկություն է: Ես միշտ մտածում էի, որ Աստված իմ ձեռքերին տվել է նկարելու շնորհք, բայց կգա՞ մի ժամանակ, որ ես դա օգտագործեմ, դրանով կատարելագործվեմ: Հիմա հասկանում եմ, որ այդ ժամանակը եկել է»:

Այժմ Սիրանույշն աշխատում է Նինա Հովնանյանի սրահում որպես նկարչուհի ու հիմնականում պատրաստում է բատիկից շարֆեր, սփռոցներ, պայուսակներ, թաշկինակներ, սկիհի ծածկոցներ, իր աշխատանքներով արդեն մասնակցել է նաև մի շարք ցուցահանդեսների.

«Ամենահեշտ բանը թուլամորթությունն է ու կործանվելը, երբ ոչինչ չես անում: Այսինքն՝ ալարում ես տեղիցդ շարժվել ու ինչ-որ բան փոխել քո կյանքում: Պետք չի ծուլություն անել անձնական կյանքում, հատկապես, երբ ունես զավակներ, ու նրանք նայում են քո աչքերին»:

Սիրանույշը համոզված է, որ այն կանայք, ովքեր դեռ չեն համարձակվում որևէ քայլ անել ընտանեկան բռնությանը վերջ տալու համար, դեռևս չեն հասել այն ներքին համոզմանը, որ սխալ ընտրություն են կատարել:

«Ես այնքան էի հոգնել այդ տառապյալ կնոջ մտքերից, որ դրանով ուղղակի ժամանակ էի սպանում, ուրիշ ոչինչ: Բոլոր այն կանայք, ովքեր արգելափակված տառապում են, անիմաստ ժամանակ են կորցնում, պետք է իրենց մեջ ուժ գտնեն և ոտքի կանգնեն: Եթե քո մազերը կարող են քաշել, ամբողջ տնով մեկ պտտեցնել, ու դու դրան դիմանաս, չմեռնես, ուրեմն դու կարող ես նաև ապահարզան տալ ու ասել. «Ես ուզում եմ պարզապես հանգիստ ապրել»:

Լիլիթ Առաքելյան

Լուսանկարը` Էմմա Գրիգորյանի

Ֆոտոպատմությունն` այստեղ

© Medialab.am