Տիգրան Քոչարյան. «Իհարկե, հետեւում են եւ գաղտնալսում են»

Տիգրան Քոչարյան. «Իհարկե, հետեւում են եւ գաղտնալսում են»
Տիգրան Քոչարյան. «Իհարկե, հետեւում են եւ գաղտնալսում են»
Հեղինակ MediaLab

Վերջին օրերին մամուլով պարբերաբար անդրադարձ է լինում ԱՄՆ հատուկ ծառայությունների կողմից սոցիալական ցանցերը, մասնավորապես, Ֆեյսբուքն ու Սկայպը վերահսկելու, գաղտնալսելու մասին տեղեկություններին: Երկու օր առաջ էլ Ֆեյսբուքի ղեկավարությունն էր հաղորդագրություն տարածել, որում խոստովանել էր, որ ծրագրային խափանման արդյունքում ՖԲ որոշ օգտատերերի անձնական տվյալներ այլ օգտատերերի կողմից պատահաբար տեսանելի են դարձել: Ավելին, այսօր հայտնի դարձավ, որ Ֆեյսբուքի անվտանգության բաժնի պետն աշխատանքի կանցնի ԱՄՆ Ազգային անվտանգության գործակալությունում, ինչն իր հերթին շատ բան է ասում:

Այս ամենը որքանո՞վ է առնչվում Հայաստանին, արդյո՞ք մենք, մասնավորապես, մեր քաղաքական կամ հանրային գործիչները, ովքեր որոշակի հետաքրքրություն են ներկայացնում ԱՄՆ համար՝ նույնպե՞ս վերահսկվում են, եւ դա ի՞նչ հետեւանք կարող է ունենալ: Այս եւ այլ հարցերի շուրջ «Առավոտը» զրուցեց տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Տիգրան Քոչարյանի հետ:

-Իմ կարծիքով` ոչ միայն ԱՄՆ-ի ծառայությունները, այլեւ ընդհանրապես բոլոր գերտերությունների ծառայությունները, որոնք այս տարածաշրջանում ինչ-որ շահեր են հետապնդում, իրենք այդ գաղտնալսումներով կամ դրա փորձերով զբաղվում են, ուղղակի ԱՄՆ-ի տեխնիկական բազան ավելի հզոր է, որովհետեւ ամենատարածված էլեկտրոնային փոստային ծառայությունները եւ հոսթինգները, որտեղ ներկայացված են հայկական կայքերը, որոնցից հնարավոր է ինչ-որ ինֆորմացիա քաղել, գտնվում են ԱՄՆ վերահսկողության տակ: Հետո, պետք է նաեւ հաշվի առնել, որ բացի նման գաղտնալսումներ անելուց, կարող են ուղղակի գաղտնալսումներ անել:

-Ուղղակի ասելով՝ հեռախոսայի՞նը նկատի ունեք:

-Հեռախոսը լսել, կաբելներով վերահսկել: Մեր կապը՝ Բիլայնն էլ, ՄՈՏՍ-ն էլ, ինչպես գիտենք, ռուսաստանյան ընկերություններ են, եւ հնարավոր է վերահսկվեն ՌԴ ծառայությունների կողմից: Ամեն դեպքում, իհարկե, մի քիչ բարդ է եւ թանկ հաճույք է ունենալ սեփական ամեն ինչը, այդ իսկ պատճառով մեր պաշտոնյաները ուղղակի պետք է ուշադիր լինեն եւ ավելի շատ օգտագործեն հատուկ կապի միջոցներ, որոնք կան եւ թույլ են տալիս դուրս մնալ այդ վերահսկողությունից: Իսկ մարդիկ, ովքեր ակտիվ են Ֆեյսբուքում, մանավանդ՝ պաշտոնյաները, պետք է իմանան, որ որեւէ գաղտնի ինֆորմացիա չպետք է տեղադրել սոցցանցերում եւ նույնիսկ՝ չաթով չխոսել, որովհետեւ ամեն ինչը գնում տեղադրվում է համապատասխան սերվերի վրա: Եվ կախված նրանից, թե ինչքան են կարեւորվում տվյալ պահին ընթացող գործընթացները, այնքան ավելի ուժեղ կլինի եւ հետախուզությունը, եւ գաղտնալսումը եւ այլն: Ամեն դեպքում, պետք է իմանալ, որ ամեն ինչ գաղտնալսվում է, ամեն ինչին հետեւում են: 

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2013/06/24/258317/