«Ադրբեջանը Նախիջևանի հատվածում չի դիմի ռազմական գործողությունների, որովհետև իր մասին միջազգային կարծիքը բավական անբարենպաստ է». քաղաքագետ

«Ադրբեջանը Նախիջևանի հատվածում չի դիմի ռազմական գործողությունների, որովհետև իր մասին միջազգային կարծիքը բավական անբարենպաստ է». քաղաքագետ
«Ադրբեջանը Նախիջևանի հատվածում չի դիմի ռազմական գործողությունների, որովհետև իր մասին միջազգային կարծիքը բավական անբարենպաստ է». քաղաքագետ
Հեղինակ MediaLab

Նախիջևանի հատվածում ադրբեջանական կողմի դիրքերի առաջբերումը մտահոգիչ փաստ է, որոշակի խնդիրներ է առաջացնում հայկական կողմի համար, բայց առանձնապես նոր վտանգ չի ստեղծում: «Մեդիալաբի» հետ զրույցում նման դիտարկում է անում «Մոդուս Վիվենդի» կենտրոնի ղեկավար Արա Պապյանը:

«Տևական ժամանակ է՝ աշխուժություն է նկատվում Նախիջևանի ուղղությամբ: Նաև դրանով էր պայմանավորված Հայաստանի պաշտպանության և արտաքին գործերի նորանշանակ նախարարների կատարած այցելությունը այդ ուղղությամբ: Այդուհանդերձ, ես չեմ կարծում, որ Ադրբեջանն առաջիկայում կդիմի լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունների, որովհետև իր մասին միջազգային հանրության և այլ պետությունների կարծիքը բավական անբարենպաստ է»,- «Մեդիալաբին» ասում է Արա Պապյանը:

Նրա խոսքով՝ մասնավորապես, կա ամերիկյան կողմի հստակ դիրքորոշումը՝ չխոչընդոտել Հայաստանում և Վրաստանում բարեփոխումների գործընթացը: Ըստ Պապյանի՝ Վրաստանն այստեղ հիշատակվում է, որպեսզի միայն Հայաստանի անունը չլինի:

Այսինքն՝ այսօր Հայաստանում տեղի են ունենում գործընթացներ, որոնցով Արևմուտքը շատ շահագրգռված է: Ժողովրդավարության հաղթանակը, մասնագետի խոսքով, Արևմուտքի հիմնական նպատակներից է: Հետևաբար, Արևմուտքը զսպման դեր է խաղում: «Ռուսաստանը, իհարկե, կուզեր նման մի բախում, որովհետև մենք գիտենք, որ ռուսական դիրքերը միշտ ամրանում են, եթե կան ռազմական գործողություններ: Բայց Ռուսաստանն այլևս դա անելու համար ազդեցություն չունի: Մյուս կողմից, ակնհայտ է, որ եթե պատերազմական գործողություններ սկսվեն, ապա նաև այդ նախիջևանյան ուղղությունը կգործարկվի: Ես չեմ կարծում, որ ադրբեջանցիները նախատեսում են այս ուղղությունից մեծածավալ գործողություններ իրականացնել»,- ասաց նա:

Հիշեցնենք, որ վերջին օրերին տեղեկություններ կան, որ Ադրբեջանն առաջ է բերում Նախիջևանի հատվածում Հայաստանի հետ սահմանի ուղղությամբ գտնվող դիրքերը: Հայաստանի պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի խոսքով՝ իրավիճակն ամբողջովին վերահսկելի է: «Ադրբեջանն իր տարածքում է իրականացնում տեղափոխություններ, և այս պահին միջամտելու կարիք չկա»,- ասել է Տոնոյանը:
Նշենք, որ ադրբեջանական դիրքերի տեղաշարժը ֆիքսվել է արբանյակային լուսանկարներով:

Իրականում, ըստ Արա Պապյանի, Նախիջևանի տարածքում դիրքերի տեղաշարժով ադրբեջանական կողմը նպատակ ունի խոչընդոտել ճանապարհի բնականոն աշխատանքը: «Եվ դա, իմ կարծիքով, կարվի Երասխի հատվածում: Այսինքն՝ որքան առաջ է դիրքը, այնքան մեծ է ճանապարհը կրակի տակ պահելու հնարավորությունը: Այն զենքերը, որոնք հեռավորության պատճառով չէին կարող հասնել ճանապարհին, հիմա կկարողանան»,- ասում է մասնագետը:

Մյուս բացասական կողմը, ըստ Պապյանի, այն է, որ հայկական և ադրբեջանական դիրքերի միջև տարածությունն է շատ փոքրացել: Տվյալները նայելով՝ տեսնում ենք, որ նախկինում դիրքերի միջև 4,5 կմ էր հեռավորությունը, ինչը նշանակում էր, որ դիպուկահարները չէին կարող աշխատել: Իսկ հիմա տարածությունը նվազել է՝ հասնելով 700-1600 մետրի, ինչը նշանակում է, որ դիպուկահարները կարող են կրակել: «Դա նշանակում է, որ մեր դիրքապահ զինվորները վտանգի տակ են հայտնվում»,- ասում է նա:

Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ խոսքը Հայաստանի հետ սահմանի երկայնքով տեղի ունեցող գործընթացների մասին է, այս փուլում հարցադրումներ են հնչում, թե արդյոք հայկական կողմը պե՞տք է դիմի ՀԱՊԿ-ի օգնությանը:

Արա Պապյանն ասում է, թե դրա կարիքը հիմա չկա: Այսօր, ըստ նրա, որևէ իրավական հիմք էլ չկա ՀԱՊԿ-ին դիմելու, որովհետև այդ տեղաշարժերը տեղի են ունեցել բուն Նախիջևանի տարածքում: «Ադրբեջանն իր չեզոք գոտու հաշվին է առաջ եկել, հարձակում չկա: Չմոռանանք, որ ՀԱՊԿ-ը ոչինչ չարեց այն պարագայում, երբ Տավուշում հայկական բնակավայրեր էին գնդակոծվում, և խաղաղ բնակչության մեջ զոհեր ունեցանք:

Անգամ այդ պարագայում ՀԱՊԿ-ը որևէ հայտարարություն չարեց: Բայց ես կարծում եմ՝ եթե Հայաստանի տարածքի վրա որևէ հարձակում կամ կրակոց լինի, ՀԱՊԿ-ը անպայման պետք է կարծիք հայտնի»,- հավելեց մասնագետը: Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ երկիրը շարունակելու է մնալ ՀԱՊԿ-ի անդամ: Եվ, Արա Պապյանի խոսքով, ՀԱՊԿ-ը պետք է կատարի իր պարտականությունները:

«Ինչո՞ւ պետք է մենք մնանք մի կառույցի մեջ, որն անգամ խոսքով չի ուզում մեզ օժանդակել, չի դատապարտում հարձակվող կողմին, այլ մեկ ընդհանուր հայտարարություն է անում»,- հարցադրում է անում նա:

Ռոզա Հովհաննիսյան

MediaLab.am