Ժամանակ առ ժամանակ կոռուպցիոն դեպքերի բացահայտումներով իշխանությունները միջազգային հանրությանը փորձում են ցույց տալ, թե իբր գործ են անում. Սաքունց

Ժամանակ առ ժամանակ կոռուպցիոն դեպքերի բացահայտումներով իշխանությունները միջազգային հանրությանը փորձում են ցույց տալ, թե իբր գործ են անում. Սաքունց
Ժամանակ առ ժամանակ կոռուպցիոն դեպքերի բացահայտումներով իշխանությունները միջազգային հանրությանը փորձում են ցույց տալ, թե իբր գործ են անում. Սաքունց
Հեղինակ MediaLab

Հայաստանում պայքար չի մղվում համակարգային կոռուպցիայի դեմ, և որևէ բարձրաստիճան պաշտոնյա չի պատժվում: «Մեդիալաբի» հետ զրույցում նման դիտարկում արեց իրավապաշտպան Արթուր Սաքունցը՝ անդրադառնալով պաշտպանության ոլորտում կոռուպցիոն հերթական հանցագործության բացահայտման մասին հայտարարությանը:

Ըստ Սաքունցի՝ կոռուպցիոն հանցագործությունների բացահայտման նմանօրինակ դեպքերը չպետք է դիտարկել որպես կոռուպցիայի դեմ պայքար, այլ պետք է դիտարկել որպես վատ պաշտպանված կամ պաշտպանվածության տեսանկյունից կոռուպցիոն խոցելի դեպքեր: Կոռուպցիայի դեմ իրական պայքար կլինի այն դեպքում, երբ, ըստ իրավապաշտպանի, իշխանությունն իր ներսում կորոշի պատժել ամենաբարձրաստիճան կոռուպցիոներներին:

«Կոռուպցիոն նման հանցագործությունների բացահայտումը ես համարում եմ կոռուպցիայի դեմ ընտրողական պայքար, երբ պաշտպանվածության տեսանկյունից առավել խոցելի դեպքերն են բացահայտվում: Այսինքն՝ ըստ էության Հայաստանում կոռուպցիան պաշտպանված է իշխանության կողմից»,- «Մեդիալաբին» ասում է Արթուր Սաքունցը:

Հիշեցնենք, որ Հայաստանի գլխավոր դատախազությունը մարտի 17-ին հայտարարեց, որ պաշտպանության նախարարության նյութական միջոցների մատակարարման մրցույթների ոլորտում 2008-2013 թվականներին կաշառակերության մեղադրանքով կալանավորվել է ՊՆ վարչության պետի տեղակալ: Խոսքը 29 մլն 220 հազար դրամ կաշառքի մասին է, որը վարչության պետի տեղակալն ստացել էր ՊՆ-ին նյութական միջոցներ մատակարարած «Ա.Ա.» ՍՊ ընկերության հիմնադիր տնօրենից:

Օրերս էլ քննչական կոմիտեն հաղորդագրություն էր տարածել, ըստ որի՝ 2015-2017 թվականներին բանակից հափշտակվել է մոտ 45 մլն դրամ: Այս գործով, ըստ քննչական կոմիտեի, ձերբակալվել է երկու անձ՝ հրամանատարի տեղակալն ու պահեստապետը:

Արթուր Սաքունցի խոսքով՝ սա չենք կարող համարել ցուցանիշ, թե կոռուպցիայի դեմ պայքարի հարցում ինչ-որ բան է փոխվում երկրում: Իրավապաշտպանը հիշեցնում է, որ ապրիլյան պատերազմի ժամանակ կոռուպցիոն բազմաթիվ դրսևորումների ականատես եղանք: Մասնավորապես, բացահայտվեց սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաների՝ մարտական հերթապահության դիրքերում գտնվելու փաստը, բանակի սննդի, զինամթերքի և ընդհանրապես անվտանգության ու պաշպանության միջոցների մատակարարման վերաբերյալ փաստերը ջրի երես հանվեցին, բայց էական պատիժներ չեղան: Բանակից դուրս ևս, ըստ Սաքունցի, կոռուպցիոն ռիսկեր պարունակող դեպքերի ենք մշտապես ականատես լինում, բայց դրանց ընթացք չի տրվում:

«Այդ դեպքերը վերաբերում են հենց այս պահին ընթացող կոռուպցիոն այնպիսի դրսևորումների, որոնց ուղղությամբ իշխանությունն արդեն պետք է բազմաթիվ քրեական գործեր հարուցած լիներ, եթե քաղաքական կամք ունենար: Եվ բազմաթիվ բարձրաստիճան սպաներ, որոնք երկար տարիներ ղեկավարել են պաշտպանության ոլորտը, շատ այլ պաշտոնյաներ, որոնք, օրինակ՝ վերահսկել են հանքերի շահագործման ոլորտը, լիցենզավորման աշխատանքները, պետք է պատժված լինեին, նրանց մեծ մասն էլ պետք է արդեն ազատազրկված լինեին»,- ասաց նա:

Քաղաքական կոռուպցիան ևս Հայաստանում, ըստ Սաքունցի, ծաղկում է: Ամենաթարմ օրինակն այն է, որ նորընտիր նախագահ Արմեն Սարգսյանն այդպես էլ հիմնավոր փաստաթուղթ չներկայացրեց, որ վերջին վեց տարիների ընթացքում միայն ՀՀ քաղաքացի է եղել: Իսկ դա արդեն քաղաքական կոռուպցիա է, ապօրինություն:

Ուշագրավ է, որ կոռուպցիոն այս բացահատումները հաջորդում են Հայաստանում ԱՄՆ դեսպան Ռիչարդ Միլսի և Եվրամիության պատվիրակության ղեկավար Պյոտր Սվիտալսկու հայտարարություններին, որոնցով նրանք Հայաստանի իշխանություններին փաստացի մեղադրում են կոռուպցիայի դեմ պայքարում արդյունավետ գործունեություն չծավալելու մեջ: Դեսպանները Հայաստանի իշխանություններին նախազգուշացնում են, որ կոռուպցիայի դեմ պայքարի համար ֆինանսավորման ծրագրերը կշարունակվեն միայն շոշափելի արդյունքի դեպքում:

Նշենք, որ կոռուպցիայի դեմ պայքարի համար Հայաստանը վերջին տարիներին հսկայական ֆինանսական աջակցություն է ստացել ԱՄՆ-ից ու Եվրամիությունից:

2015-2018 թվականներին հակակոռուպցիոն ռազմավարության իրականացման համար ՀՀ կառավարությունն ԱՄՆ-ից ստացել է 806 հազար դոլար: Իսկ Եվրամիությունը շուրջ 15 մլն եվրո է հատկացրել ՀՀ կառավարությանը՝ կոռուպցիայի դեմ արդյունավետ պայքար իրականացնելու համար: 2017 թվականի փետրվարին Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության դեսպան Պյոտր Սվիտալսկին ասել էր. «Պետք է կոռուպցիայի դեմ մի բան անենք, 15 մլն եվրո տվել ենք, էլի կտանք, բայց պետք է գործ արվի»:

Իրավապաշտպան Արթուր Սաքունցը հիշեցնում է, որ ժամանակ առ ժամանակ նման դեպքերի բացահայտումների շարք է լինում, որոնցով իշխանությունները միջազգային հանրությանը փորձում են ցույց տալ, թե իբր գործ են անում: Ոչ վաղ անցյալում նման մի արշավ ծավալվեց դատավորների դեմ, ոմանք ձերբակալվեցին: Բայց, ըստ նրա, այդ գործընթացը դադարեց, կարծես թե դատական իշխանությունում դադարել են կոռուպցիոն դրսևորումները: Այնինչ հենց այսօր բոլորի աչքի առաջ տարբեր գործերով խայտառակ դատավարություններ են ընթանում:

«Կամ ես ինչպե՞ս կարող եմ համարել, որ երկրում կոռուպցիայի դեմ իրապես պայքար է մղվում, երբ գլխավոր դատախազն ընդունում է ԽՍՀՄ ժամանակների գլխավոր դատախազ Օսիպյանին և հուշամեդալ շնորհում նրան՝ կարևորելով նրա դերը դատախազության համակարգի կայացման մեջ: Դա այն դեպքում, երբ նույն Օսիպյանի ու իր ընտանիքի անդամների կողմից քրեական ծագման փողերի ստացման և դրանց իրացման հետ կապված բավական լուրջ հարցեր են բարձրացվել, ինչի ուղղությամբ քննություն չի կատարվում հենց այսօրվա դատախազության կողմից»,- նշեց իրավապաշտպանը:

Արթուր Սաքունցն ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, որ կոռուպցիան լայնորեն տարածված է նաև Հայաստանի քաղաքական համակարգում: Օրինակ՝ նախորդ տարվա խորհրդարանական ընտրություններում զանգվածային ընտրակաշառքներ բաժանվեցին: Բայց ՀՀ քաղաքացիների ընտրական իրավունքի համատարած խախտումների պայմաններում որևէ քրեական գործ չհարուցվեց պաշտոնատար անձանց կամ պատգամավորների թեկնածուների նկատմամբ: Ավելին, օֆշորային սկանդալներում ներգրավված պաշտոնյան դարձավ պատգամավոր, իսկ նախկին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի փոխարեն օֆշորի գործով այլ անձ պատասխանատվության ենթարկվեց:

Ռոզա Հովհաննիսյան

MediaLab.am