«Ջրբաժանի օր». կարո՞ղ են արդյոք երկխոսության գնալ իշխանությունն ու ընդդիմությունը

«Ջրբաժանի օր». կարո՞ղ են արդյոք երկխոսության գնալ իշխանությունն ու ընդդիմությունը
«Ջրբաժանի օր». կարո՞ղ են արդյոք երկխոսության գնալ իշխանությունն ու ընդդիմությունը
Հեղինակ MediaLab

Թեև ՀԱԿ-ի առաջնորդ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հայտարարել էր, որ ամսի 28-ը կդառնա ընդդիմության և իշխանության միջև ջրբաժանի կամ երկխոսության օր, այդուհանդերձ փորձագետներն արձանագրում են, որ քաղաքական երկու ուժերը կարծես թե լեզու են գտնում: Ամենայն հավանականությամբ, «ջրբաժանի օրը» կհետաձգվի:
«Մեր քաղաքական դաշտում կատարվում է կատարյալ «բազար»: Ընդ որում, կարելի է ասել` թուրքական բազար, երևի գիտեք` տարբերությունը ո՞րն է: Երբ սակարկում ես ինչ-որ ապրանքի գին, ապա տապալումը կարող է շատ մեծ լինել: Քաղաքական թուրքական բազար է գնում, որտեղ ամեն մեկն իր ռեսուրսներն է հաշվում»,- «Մեդիալաբին» ասում է քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանը:
Այդուհանդերձ երկու կողմերից կարծես թե ավելի զիջող դերում են երկրի իշխանությունները: Ապրիլի 20-ին դատաիրավական բարեփոխումների առանձին հարցերի վերաբերյալ հրավիրված խորհրդակցության ժամանակ Սերժ Սարգսյանն անդրադարձել է մարտի 1-ի իրադարձություններին:

«Բազմիցս ասել եմ և հիմա էլ կրկնում եմ, որ սպասելիքները շատ են, և, առաջին հերթին, խոսքս վերաբերում է մարտի մեկի դեպքերին: Ակնկալում եմ նոր թափ և ընդգծված ակտիվացում’ նշված դեպքերի բացահայտման հարցում: Ես գիտեմ բոլոր խնդիր­ներն ու օբյեկտիվ պրոբլեմները, որ ունեցել են մենք բոլորս, նկատի ունեմ՝ իրավապահ մարմինները: Երևի ինձնից լավ որևէ մեկը տեղյակ չէ այդ պրոբլեմներին»,- ասել է Սերժ Սարգսյանը:

Նրա խոսքով` հարցի նշանակությունը չափազանց մեծ է և´ մեր պետության, և´ մեր հասարակության, և´ նաև տարբեր շահար­կումներից խուսափելու համար: Սա էլ է էական հանգամանք:

«Անձնապես ինձ համար սա շատ կարևոր հարց է, և ձեզ ուղղված իմ պահանջն է` կրկին և առավել մանրակրկիտ անդրադառնալ նույնիսկ այն հանգամանքներին, որտեղ ըստ ձեզ որևէ նոր բան չի կարող լինել: Փորձեք այդ դեպքերի բացահայտման նոր ուղիներ գտնել»,- հանձնարարել է նախագահը:

Իշխանությունների հաջորդ «զիջումը» Ազատության հրապարակի մուտքի բացելն է ընդդիմության առաջ: Եռամյա անդադար արգելքներից հետո Երևանի քաղաքապետարանն ընդդիմադիր ՀԱԿ-ին թույլատրել է ապրիլի 28-ի հանրահավաքն անցկացնել Ազատության հրապարակում։

Այս ամենից ոգևորված Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան Կարեն Անդրեասյանը հայտարարել է, թե կարող է միջնորդ լինել ընդդիմության և իշխանության երկխոսության գործընթացում:

Թեև կողմերը չեն ընդունել առաջարկը, իսկ առաջին օմբուդսման Լարիսա Ալավերդյանը հայտարարել է, որ քաղաքական ուժերին հաշտեցնելը օմբուդսմանի գործառույթների մեջ չի մտնում, այնուամենայնիվ, Անդրեասյանը կարծես թե չի ցանկանում տեղի տալ:

Լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ նա ասել է, որ չնայած արձագանքին` չի կարծում, «որ սպառվել է հնարավորությունը»:

Այնուհանդերձ, իշխանություն-ընդդիմություն երկխոսության հնարավորությունը որքան անորոշ, այնքան էլ շատերին զգուշավոր խոսելու առիթ է տալիս:

ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանի խոսքով` իրենք միշտ պատրաստ են երկխոսության երկրի ցանկացած քաղաքական ուժի հետ:

«Շատ դրական եմ վերաբերվում… ընդդիմության հետ, ցանկացած քաղաքական ուժի հետ մենք պատրաստ ենք երկխոսության, որովհետև քաղաքական դաշտը մեկն է»,- «Մեդիալաբին» ասում է Գալուստ Սահակյանը:

Հստակ չէ նաև ՀԱԿ-ի համակարգող Լևոն Զուրաբյանի պատասխանը:

«Մարտի 1-ին նախագահ Տեր-Պետրոսյանը 15 պահանջ ձևակերպեց, որոնք առաջնային են, իսկ ապրիլի 8-ին այդ 15 պահանջներից առանձնացրեց այն երեքը, որոնք առաջին փուլի փաթեթի մեջ են մտնում, և որոնց կատարումը կորոշի` արդյոք ապրիլի 28-ին մենք կունենա՞նք երկխոսության սկզբնավորման օր, թե՞ վերջնական ջրբաժանի օր»,- «Մեդիալաբին» ասում է Զուրաբյանը:

Հավանաբար նման մեկնաբանություններն են հասարակության մեջ տարատեսակ լուրերի տարածման պատճառ դառնում: Դրանցից մեկի համաձայն` իշխանություններն ու ընդդիմությունը գաղտնի բանակցություններ են վարում և համագործակցում են, որպեսզի թույլ չտան Ռոբերտ Քոչարյանի վերադարձը քաղաքականություն: Կարճ ասած` աշխատում են «քո թշնամին իմ բարեկամն է» սկզբունքով:

«Անկախ նպատակներից», ըստ անկախ քաղաքական վերլուծաբան Երվանդ Բոզոյանի, այսօր քաղաքական դաշտում որոշակի գործընթաց է ծավալվում, որն անհնար է չնկատել:

«Ոչ թե պայմանավորվածություն, այլ պրոցես կա: Այսինքն` կան բանակցություններ, որոնք ընթանում են ընդդիմության և իշխանության միջև, և հիմնական խնդիրը հետևյալն է. ընդդիմությունը հասկանում է, որ ինքը չի կարող հասնել իշխանափոխության, իշխանությունն էլ հասկանում է, որ իր վարած խայտառակ քաղաքականության հետևանքով կորցնում է իր լեգիտիմությունը: Այս պարագայում իշխանությանը շահավետ է, որ ինքը լեզու գտնի ընդդիմության հետ, ընդդիմությանն էլ շահավետ է, որ խաղաղ ընտրությունների արդյունքում որոշակի իշխանություն ձեռք բերի»,- «Մեդիալաբին» ասում է Երվանդ Բոզոյանը:

Լիաննա Խաչատրյան

© Medialab.am