Կրակի, վտանգի եւ անորոշության մեջ. ստեղծված թեժ վիճակը շատ սիրիահայերի կտրել են արտաքին աշխարհի հետ կապ հաստատելու հնարավորությունից

Կրակի, վտանգի եւ անորոշության  մեջ.  ստեղծված թեժ վիճակը շատ սիրիահայերի կտրել են արտաքին աշխարհի հետ կապ հաստատելու հնարավորությունից
Կրակի, վտանգի եւ անորոշության մեջ. ստեղծված թեժ վիճակը շատ սիրիահայերի կտրել են արտաքին աշխարհի հետ կապ հաստատելու հնարավորությունից
Հեղինակ MediaLab

Մեկ տարուց ավելի Սիրիայում զարգացող ընդդիմություն-իշխանություն հակամարտությունը և օրերս ստեղծված թեժ վիճակը շատ սիրիահայերի կտրել են արտաքին աշխարհի հետ կապ հաստատելու հնարավորությունից:
Թեժ դրության հետևանքով շատերը չեն կարողանում լքել Սիրիան, քանի որ ազգային ավիափոխադրող «Արմավիան» մի քանի օր առաջ դադարեցրեց թռիչքները Երևան-Հալեպ-Երևան ուղղությամբ:
Վտանգավոր ու լարված իրավիճակում ինքնակազմակերպմամբ զբաղվող հայ համայնքը Հալեպի Հայ մարմնամարզական ընդհանուր միության գրասենյակում բացել է հայկական «շտապ օգնություն»:
Հայկական երեք ավանդական կուսակցություններն այնտեղ են տեղակայել իրենց ներկայացուցիչներին, որոնք էլ ստեղծել են արագ արձագանքման խումբ: Այդ խմբի խնդիրն է տեղեկություններ հավաքել Սիրիայի հյուսիսային մայրաքաղաքում բնակվող հազարավոր հայերի մասին, կարիքավորներին սնունդ և հագուստ ուղարկել, անընդհատ տեղեկանալ իրադարձությունների մասին:

Հալեպաբնակ 23-ամյա Մկրտիչ Ներսեսյանը, ով կես տարի առաջ եղբոր հետ գաղթել է Երևան, ասում է, որ չափազանց անհանգիստ է: Մկրտիչը Հալեպում է թողել հորն ու մեծ եղբորը:

Երիտասարդ սիրիահայը, ով մասնագիտությամբ տնտեսագետ է, աշխատում է Երևանի արագ սննդի սպասարկման կետերից մեկում որպես գանձապահ, ասում է, որ վերջին 3 օրերին նույնիսկ հեռախոսով գրեթե չի կարողանում կապ հաստատել ընտանիքի անդամների հետ:

«Եվ ինտերնետով, և հեռախոսով կապը շատ վատ է, Հալեպում հայրս ու մեծ եղբայրս են մնացել, իսկ մայրս վերջերս է եկել մեզ մոտ Երևան: Նրանք ուզում են գալ, բայց անձնագրի ու վիզայի խնդիրներ կան, վիճակը շատ լարված է, պատերազմ է, օվիրը անգամ տեղում չի լինում, որ գնան-վերցնեն»,- ասում է Ներսեսյանը:

Նա նշում է, որ օրեր առաջ «Արմավիա» ավիաուղիների տարածած հայտարարությունը, որ ժամանակավորապես դադարեցնում է չվերթերը Երևան-Հալեպ-Երևան ուղղությամբ, նույնպես անհանգստություն է պատճառել հարազատներին:

«Արմավիան», ում անվան շուրջ բուռն քննադատությունները չէին դադարում այն բանից, հետո երբ Հալեպ-Երեւան տոմսի գները թռիչքային աճ ապրեցին, օրերս հայտարարություն էր տարածել, տեղեկացնելով, որ դադարեցնում է Սիրիայի ուղղությամբ թռիչքները:

Ըստ «Արմավիայի», թռիչքների դադարեցման պատճառը, «Սիրիական ազատ բանակի»` ապստամբների առաջնորդների կողմից անցյալ շաբաթ հնչեցված սպառնալիքներն են, որ իրենք կոչնչացնեն Հալեպի և Դամասկոսի օդային տարածքում հայտնված բոլոր օդանավերը:

«Քանի որ դեռ սպառնալիք կա, ամեն ինչ անում ենք մեր ուղևորների անվտանգության համար և, դրանից ելնելով, դադարեցրել ենք չվերթերը»,- ասել է «Արմավիայի» մամուլի քարտուղար Նանա Ավետիսովան:

Սակայն ի տարբերություն հայկական ազգային փոխադրող ավիաընկերության, «Սիրիական ավիաուղիներից» «Մեդիալաբին» տեղեկացնում են, որ իրենք շարունակելու են չվերթերը մինչև հոկտեմբերի վերջը, որից հետո նոր չվացուցակ կհաստատվի:

Մտահոգող այս իրավիճակում սակայն ՀՀ սփյուռքի նախարարության սիրիահայերի հետ կատարվող աշխատանքների համակարգող խմբի ղեկավար Ֆիրդուս Զաքարյանն ասում է, որ կապի հետ խնդիրներ չկան: Նա նշում է, որ Հայաստանում ճամբարի մասնակցող 140 սիրիահայ երեխաների մեծ մասը պարբերաբար կապ է հաստատում Սիրիայում գտնվող իրենց ծնողների հետ, եւ այս ոլորտում խնդիրներ չկան:

«Իսկ ինչ վերաբերում է վիզաներին, ըստ կառավարության որոշման, արդեն հանձնարարական կա, որ այն հայրենակիցները, որոնք Հայաստան են ժամանում` ելնելով իրենց երկրում տիրող արտակարգ իրավիճակից, ազատվում են վիզայի ու կացության տուգանքներից: Այսինքն` այն սիրիահայերը, որոնց վիզայի կամ կացության կարգավիճակի ժամկետն անցել է, պետական տուրքի կամ տուգանքի չեն ենթարկվի»,- ասում է Զաքարյանը «Մեդիալաբին»:

Հիշեցնենք, որ Սիրիայում ստեղծված իրավիճակի հետեւանքով բազմահազարանոց հայ համայնքից Հայաստան ժամանողների պաշտոնական թիվն առ այսօր 5200 է: 5200 սիրիահայերից սակայն ընդամենը 1700-ն են նախընտրել մնալ հայրենիքում, մյուսները որոշ ժամանակ Հայաստանում անցկացնելուց հետո հեռացել են կամ Սիրիա, կամ երրորդ երկիր:

ՀՀ միգրացիոն պետական ծառայությունից «Մեդիալաբին» տեղեկացնում են, որ մինչ այժմ իրենց են դիմել 58 սիրիահայ ընտանիքներ (126 անձ)` փախստականի կարգավիճակ ստանալու համար, իսկ 24 ընտանիք (54 անձ) ապահովվել է ժամանակավոր կացարանով:

Լիլիթ Առաքելյան

© Medialab.am