Կոմպլեմենտար քաղաքականությո՞ւն. Ռուսաստանի նախագահի հաջորդիվ այցերը քննարկումների տեղիք են տվել

Կոմպլեմենտար քաղաքականությո՞ւն. Ռուսաստանի նախագահի հաջորդիվ այցերը քննարկումների տեղիք են տվել
Կոմպլեմենտար քաղաքականությո՞ւն. Ռուսաստանի նախագահի հաջորդիվ այցերը քննարկումների տեղիք են տվել
Հեղինակ MediaLab

Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի` Հայաստան և Ադրբեջան կատարած հաջորդիվ այցերն ու միջպետական համաձայնագրեր ստորագրելը բազմաթիվ քննարկումների և կանխատեսումների տեղիք տվեցին մեր հյուսիսային հարևանի` այս կամ այն կողմին հակված լինելու, նրա վարած արտաքին քաղաքականության և դիվանագիտության շուրջ:
Անկախ քաղաքական վերլուծաբան Երվանդ Բոզոյանը Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ Ռուսաստանի վարած քաղաքականությունը «ասիմետրիկ-կոմպլեմենտար» է որակում:
«Հայաստանը, լինելով ՀԱՊԿ-ի անդամ, բնական է, որ ավելի ռազմավարական բնույթ ունեցող քաղաքականություն է վարում: Ռուսաստանը, սակայն, որոշել է ամեն ինչ անել, որպեսզի ուժեղացնի իր ազդեցությունը նաև Ադրբեջանի վրա»,- «Մեդիալաբին» ասում է քաղաքագետը:

Ըստ նրա` Ադրբեջանի հետ այս համագործակցությունը Ռուսաստանին անհրաժեշտ է Արևելք-Արևմուտք էներգակիրների գործոնը չեզոքացնելու համար, ինչը հակասում է Եվրոպական Միության և ընդհանրապես Արևմուտքի շահերին: Այս պարագայում Ադրբեջանին հաջողվում է վարել կոմպլեմենտար քաղաքականություն: Քաղաքագետի կարծիքով` այս գործընթացում հիմնական դեր է խաղում արցախյան չլուծված հարցը, որը Ռուսաստանին «մանևրելու» մեծ հնարավորություն է տալիս:

Ադրբեջանի և Ռուսաստանի հարաբերությունները բնութագրվում են որպես ռազմավարական դաշնակիցների, հարևանների և բարի ընկերների հարաբերություններ:

Այս խոսքով Դմիտրի Մեդվեդևին սեպտեմբերի 2-ին դիմավորեց Իլհամ Ալիևը, որը համատեղ ասուլիսի ժամանակ նշեց, որ բարձր են գնահատում Ռուսաստանի` այդ հզոր պետության նախագահի այցը Ադրբեջան:

Պաշտոնական Բաքվի ջերմ ողջույններին հաջորդեց ռուս-ադրբեջանական չորս պայմանագրերի ստորագրումը, ի թիվս որոնց` երկու երկրների միջև պետական սահմանի մասին և Ռուսաստանի ու Ադրբեջանի կողմից բնական գազի առքուվաճառքի մասին պայմանագրերը:

Փորձագետների կարծիքով` Դմիտրի Մեդվեդևի` Բաքու կատարած այցը նախևառաջ պայմանավորված էր դրանից առաջ Հայաստան կատարած նրա այցով, քանի որ օգոստոսի 20-ին Երևանի և Մոսկվայի միջև Հայաստանում ռուսական ռազմակայանի ժամկետների երկարացման մասին պայմանագրում փոփոխությունների մասին փաստաթղթի ստորագրումից հետո Բաքվում ահազանգեցին, թե Ռուսաստանը հստակեցրել է իր դիրքորոշումն արցախյան հարցում:

Իշխող Հանրապետական կուսակցության պատգամավոր Ռաֆիկ Պետրոսյանի համար ռուսական զորքերի առկայությունը Գյումրիում անվտանգության երաշխիք է մեր երկրի համար:

«Եթե մեր կողքի հարևանը Ամերիկայի հետ համաձայնագիր կնքելով ապահովում է իր անվտանգությունը, Ադրբեջանը Թուրքիայի հետ համաձայնագիր կնքելով ապահովում է իր անվտանգությունը, Հայաստանն էլ ռուսների հետ կկնքի նման պայմանագրեր և կապահովի իր անվտանգությունը»,- ասում է Ռաֆիկ Պետրոսյանը:

Սակայն, ի տարբերություն Պետրոսյանի, Հայաստանում շատերը չէ, որ կիսում են այդ ոգևորությունը:

Քաղաքագետ Ալեքսանդր Մանասյանը Մեդվեդևի կատարած այցը Բաքու տարածաշրջանում ռուսական քաղաքականության համատեքստում բավական տրամաբանական է համարում:

«Մենք ավելի քան վստահ ենք, որ Ռուսաստանը չի ցանկանում կորցնել Ադրբեջանը: Որքան Ադրբեջանը միտված է դեպի Արևմուտք, այնքան բարձր է Ռուսաստանի համար Հայաստանի գինը, սակայն մեր հույսը չպետք է դնենք այդ պայմանագրերի վրա: Պետք է ժամանակն օգտագործել Հայաստանի հզորացման համար»,- «Մեդիալաբին» ասում է քաղաքագետը:

Ռուսաստանի տարածաշրջանային քաղաքականությունը չի զարմացնում նաև «Ժառանգություն» խմբակցության քարտուղար Լարիսա Ալավերդյանին:

«Կարծես թե բոլորիս համար հասկանալի է, որ Ռուսաստանը` որպես երկիր, որը հավակնում է լինել երկու պետություններից մեկը որպես գերտերություն, հետևողականորեն իրականացնում է բոլոր քայլերը, որոնք կապահովեն իր անվտանգությունը և իր քաղաքական շահերի դաշտի ընդլայնումը»,- ասում է Լարիսա Ալավերդյանը:

Այնուամենայնիվ Մեդվեդևի` Բաքու կատարած այցից հետո ադրբեջանցի քաղաքագետների կարծիքներն ավելի մեղմացան, և մեջտեղ եկավ այն կարծիքը, թե «Մոսկվան վտանգավոր չէ»:

«Ռուսաստանն արդեն հասկացրել է, որ տրամադրված չէ պաշտպանելու Հայաստանին,- կարծիք է հայտնել ադրբեջանցի քաղաքագետ Մուբարիզ Ահմեդօղլուն: – Բանն այն է, որ (հայ-ռուսական պայմանագրում) խոսքը միայն ռազմաբազայի`Գյումրում տեղակայման ժամկետի մասին, ոչ ավելին: Չի փոխվում ո´չ գործունեությունը, ո´չ զենքի և ո´չ էլ զինվորականների թիվը»:

Իսկ Միլի մեջլիսի պատգամավոր Ասիմ Մոլլազադեն էլ նշել է, որ Ռուսաստանը հանուն Հայաստանի չի պատերազմելու:

«Այսօր Հայաստանն ու այն ուժերը, որոնք կանգնած են այս երկրի հետևում, չեն կարող դիմակայել Ադրբեջանի ուժին»,- հայտարարել է Ասիմ Մոլլազադեն:

«Կովկաս» ինստիտուտի փոխտնօրեն, քաղաքագետ Սերգեյ Մինասյանը, սակայն, «Մեդիալաբին» ասում է, որ Բաքվում հնչող նման կարծիքները նույնպես Ռուսաստանի քաղաքականության արդյունք են:

«Իրականում այս վերջին իրադարձություններում Ռուսաստանը փորձել էր որոշ ձևով հավասարակշռված մոտեցում ցույց տալ և´ Հայաստանին, և´ Ադրբեջանին, բայց դրա հետ մեկտեղ ակնհայտ էր, որ այն քաղաքական երաշխիքները, որոնք տվել էր այդ նույն ռազմաքաղաքական պայմանագրով, իրականում, իհարկե, բավական որոշակիորեն հակադրվում էին Ադրբեջանի շահերին»,- ասում է Սերգեյ Մինասյանը:

Լիանա Խաչատրյան

© Medialab.am