«Սրանք դեռ առաջին ծիծեռնակներ են». Վերլուծաբանները «կենսաթոշակայինի» դեմ պայքարով նոր «սյուրպրիզներ» են կանխատեսում

«Սրանք դեռ առաջին ծիծեռնակներ են». Վերլուծաբանները «կենսաթոշակայինի»  դեմ պայքարով նոր «սյուրպրիզներ» են կանխատեսում
«Սրանք դեռ առաջին ծիծեռնակներ են». Վերլուծաբանները «կենսաթոշակայինի» դեմ պայքարով նոր «սյուրպրիզներ» են կանխատեսում
Հեղինակ MediaLab

Փետրվարի 10-ին Օպերայի եւ բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում տեղի ունեցածը, երկաթուղայինների գործադուլը ոչ թե եզակի դեպք էին, այլ առաջին ծիծեռնակները: Անդրադառնալով կենսաթոշակային համակարգի պարտադիր կուտակային բաղադրիչի դեմ պայքարի հերթական դրսեւորեւմներին, «Մեդիալաբին» ասում է քաղաքական վերլուծաբան Երվանդ Բոզոյանը : 

Հիշեցնենք, որ երկուշաբթի Օպերայի բեմում «Անուշը» չկայացավ: Թատրոնի անձնակազմը բեմ բարձրանալու փոխարեն բոյկոտեց եւ դուրս եկավ պայքարի` բողոքելով կուտակային կենսաթոշակային համակարգի շնորհիվ իրենց աշխատավարձերից արված պահումների դեմ:

Ավելի վաղ, նույն օրը` փետրվարի 10-ին, իրենց բողոքի ձայնն էին բարձրացրել «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ընկերության աշխատակիցները` գործադուլ հայտարարելով, իսկ այսօր փողոց են դուրս եկել նաեւ Երևանի Մետրոպոլիտենի աշխատակիցները:

«Առաջին անգամ աշխարհում Հայաստանի քաղաքացին տեսավ, որ իր կենսամակարդակն ուզում են բարձրացնել աշխատավարձն իջեցնելով, այն էլ, երկրի սոցիալ-տնտեսական անմխիթար վիճակում ու գնաճի պայմաններում»,-«Մեդիալաբին» ասում է քաղաքական վերլուծաբանը:

«Դեմ եմ» շարժումը Երվանդ Բոզոյանը համեմատում է  տրանսպորտի ուղեվարձը թանկացնելու դեմ ծավալված պայքարի հետ, որը նույնպես ինքնաբուխ սկսվեց:

Վերլուծաբանը համոզված է, որ սկսված շարժումը ոչ թե մարելու է, այլ ընդլայնվելու:

«Նման օջախները ավելանալու են այնքան, որ իշխանության համար իսկական շոկ,  սյուրպրիզ են լինելու: Սա արդեն միայն իշխանությունը փոխելու վիրտուալ պահանջ չէ, սա լուրջ գործընթաց է»,-համոզված է նա:

Երվանդ Բոզոյանը նշում է, որ Հայաստանի քաղաքացին այսօր տեսնում է, որ իշխանությունը չկարողանալով լուծել որոշակի խնդիրներ, անցքերը փորձում է փակել իր միջոցների հաշվին, մի խոսքով` մտնում է քաղաքացու գրպանը:

Տեղեկացնենք, որ այս տարի հունվարի 1-ից ուժի մեջ մտած պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգով, 1974 թվականի հունվարի 1-ից հետո բոլոր ծնվածները պարտավոր են  աշխատավարձի 5-10%-ը փոխանցել կուտակային ֆոնդերին, որը տարիներ անց կվճարվի որպես կենսաթոշակ:

Սակայն, ներդրված նոր համակարգը բուռն դժգոհություն է առաջացրել հասարակության տարբեր շերտերի, ոչ իշխանական քաղաքական ուժերի մոտ:

«Համագործակցություն հանուն ժողովրդավարության» կենտրոնի նախագահ, վերլուծաբան Ստեփան Դանիելյանն էլ կենսաթոշակայինի պարտադիր բաղադրիչի դեմ ծավալված պայքարը որակում է որպես «հասարակական պահանջ»:

Օպերայի եւ բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի անձնակազմի որոշումը Դանիելյանն արտառոց չի համարում:

Նրա խոսքով, նման նախադեպեր հանրությունը տեսել է՝ սկսած տաքսու վարորդների շարժումից մինչեւ ուղեվարձերի բարձրացման դեմ ծավալված պայքար, երբ ուղեւորը ուղղակի հրաժարվեց ավելին վճարել: Հենց այս հանգամանքն է Ստեփան Դանիելյանը համարում ծավալվող շարժման առանձնահատկությունը:

«Այստեղ կարեւորը ոչ թե այն է, որ մարդիկ կարողացան գործադուլ անել, այլ այն, որ նույնիսկ հանդիսատեսը ծափերով ընդունեց դա: Սա խոսում  է հասարակական համերաշխության մասին, այսինքն, մարդիկ պատրաստ են միասին քայլ անել եւ այդ քայլը նրանք կառավարությունից չեն պահանջում, այլ իրենք են կատարում-«Մեդիալաբին» ասում է Ստեփան Դանիելյանը,-Սա նշանակում է, որ հասարակությունը կշարունակի ինքնակազմակերպվել»:

«Մաշտոցի այգին, հարյուր դրամի պայքարը հաջողություն ունեցավ, որովհետեւ շարժումն ուղղորդում էր հասարակությունը: Նա չէր պահանջում կառավարությունից կամ քաղաքապետարանից, այլ հստակ ուղերձ ուներ՝ «մի վճարեք»: Այս դեպքում էլ  «Անուշ» օպերան չեղյալ չեն հայտարարել կամ հետաձգել, անձնակազմն ուղղակի հրաժարվել է»,-«Մեդիալաբին» ասում է Ստեփան Դանիելյանը:

Շարժման մյուս առանձնահատկությունն ու հաջողության գրավականը, ըստ նրա լիդերների բացակայությունն է, որոնք փակ սենյակներում հարցեր են քննարկում ու որոշումներ կայացնում:

«Այստեղ որոշում կայացնողը հասարակությունն է, այստեղ բոլորը ոչ թե մասսովկա են, այլ մասնակից: Հասարակությունն է լիդերներին ուղղորդում, եթե նրանք չեն ենարկվում, ուրեմն այլեւս լիդեր չէն»-նկատում է քաղաքագետը եւ հիշում Րաֆֆի Հովհաննիսյանի պայքարը, որը մարեց, քանի որ լիդերը չկատարեց հասարակության պահանջը:

© Medialab.am