«Կնոջ մերկությունը սրբություն է, ոչ թե անառակություն, եթե մարդիկ այդպես են հասկանում, իրենց անկրթությունն ու ցածր մակարդակն են ցույց տալիս»․ Տիգրան Խզմալյան

«Կնոջ մերկությունը սրբություն է, ոչ թե անառակություն, եթե մարդիկ այդպես են հասկանում, իրենց անկրթությունն ու ցածր մակարդակն են ցույց տալիս»․ Տիգրան Խզմալյան
«Կնոջ մերկությունը սրբություն է, ոչ թե անառակություն, եթե մարդիկ այդպես են հասկանում, իրենց անկրթությունն ու ցածր մակարդակն են ցույց տալիս»․ Տիգրան Խզմալյան
Հեղինակ MediaLab

«Մեդիալաբի» հարցերին պատասխանել է կինոռեժիսոր Տիգրան Խզմալյանը:

-Պարոն Խզմալյան, վերջին օրերին քննարկման թեմա է դարձել կանադահայ հայտնի դերասանուհի Արսինե Խանջյանի մասնակցությամբ ֆիլմում մերկ տեսարանի հարցը: Մամուլում այդ մասին հրապարակում եղավ՝ զուգահեռներ անցկացնելով այն բանի հետ, որ անհամատեղելի է նման տեսարաններում նկարահանվելն ու արդարության համար պայքարելը։ Ինչո՞ւ է նման երևույթը քննարկվում հայ հասարակության մեջ, մամուլում, ի՞նչ իրավիճակի հետ գործ ունենք:

-Շատ կարելի է սրամտել այդ ողորմելի փաստարկների շուրջ, բայց ես ուզում եմ հիշեցնել, որ գրեթե բոլոր լեզուներում ճշմարտությունը մերկ է: Մենք ասում ենք՝ մերկ ճշմարտություն: Ընդհանրապես մերկության մեջ կա ճշմարտություն: Խոսքը գնում է նախ և առաջ կնոջ, դերասանուհու, գեղեցկուհու մասին, և դա նրա մասնագիտությունն է: Այսինքն՝ քննարկել դերասանուհու մերկությունը ֆիլմում կամ քննադատել դա, եվրոպական քաղաքակրթությանը կատուկ հակասող մոտեցում է: Իսկ եթե եվրոպական չէ, ուրեմն դա ընդգծված ասիական մոտեցում է, իսլամական էլ չեմ կարող ասել, որովհետև իսլամական մշակույթի մեջ կան էրոտիկ մանրանկարներ:

Մարդիկ մերկ են ծնվում, մերկ են մահանում, սիրով զբաղվում են մերկ: Եվ ժամանակ առ ժամանակ մարդկանց պետք է մերկացնել՝ և բառի բուն իմաստով, և փոխաբերական: Այս ճղճիմ քննարկումներով այդ ողորմելի գործիչը, ով հայտնի է իր քաղաքական մարմնավաճառությամբ, մերկացրեց միայն ինքն իրեն: Մարդիկ, ովքեր թույլ են տալիս նման արտահայտություններ կամ հավանում են դա, մերկացան ամիջապես , և դա ոչ ավելի, ոչ պակաս՝ քաղաքական ստրիպտիզ է:

Բացի այդ, դա անհարգի վերաբերմունք է կնոջ, արվեստագետի հանդեպ, ինչը կինոռեժիսորի համար, մեղմ ասած, տարօրինակ է: Մինչև վերջերս մենք չէինք օգտագործում նման ապուշ փաստարկներ, որովհետև մենք կարծես թե եվրոպական քաղաքակրթությանն ենք պատկանում, որտեղ հենց մերկության դասական օրինակների վրա ենք մեծացել: Կլինի դա հին հունական, թե հին հռոմեական արվեստը: Հայկական դիցուհիները մերկ են եղել, որովհետև մերկությունը տվյալ դեպքում հզորության ու ուժի նշան է: Եթե ընկեր Բաբուխանյանը լիներ հայոց պատմության մասին պատմող թանգարանում, այնտեղ կտեսներ Աստղիկի, Անահիտի քանդակները, մեր դիցուհիները մերկ են: Անահիտի քրմուհիները զորքից առաջ էին գնում և մարտի ժամանակ մերկացնում էին կուրծքը, որովհետև դրանով նրանք խորհրդանշում էին Անահիտ աստվածուհու ուժը, որն իր կրծքով պաշտպանում է հայոց բանակը: Հայոց բանակի՝ աշխարհի հնագույն բանակներից մեկի վահաններն իզուր չէ, որ կառուցված են կնոջ կրծքի ձևով: Կնոջ մերկությունը սրբություն է, ոչ թե անառակություն: Եթե մարդիկ այդպես են հասկանում անառակությունը, նրանք միայն իրենց անկրթությունն ու ցածր մակարդակն են ցույց տալիս:

֊Եվ այդ տեսարանը կապվում է Արսինե Խանջյանի քաղաքացիական դիրքորոշման հետ: Ի՞նչ կապ ունի մերկությունը ընտրությունների չկեղծման պահանջի հետ: Միգուցե իշխանության որոշ գործիչներ կա՞պ են տեսնում դրա մեջ:

֊Դա խոսում է կեղծավորության մասին, որովհետև ես կարծում եմ, որ այստեղ շատ խորը խորհրդանիշ կա: Այդ խորհրդանիշն այն է, որ Բաբուխանյանի քաղաքական համախոհներն ամեն ինչ անում են, որ դիմակներով շրջապատեն մեզ: Իրենք նույնպես իրական չեն, դիմակ են, ուղղակի կոստյումներ են: Կան մարդիկ առանց հագուստի, դա Արսինե Խանջյանն է, եթե նրա հագուստը հանես, կմնա Արսինե Խանջյան: Իսկ Հայկ Բաբուխանյանը դա շոր է առանց մարդու: Նա կոստյում է և փողկապ, այնտեղ ուրիշ բովանդակություն չկա: Արսինե Խանջյանին մարդ, կին, հասարակական գործիչ լինելու շորեր էլ պետք չեն, նա ներքուստ այնքան գեղեցկությամբ է լցված, որ նրա արտաքին գեղեցկությունը միայն ընդգծում է դա: Թեև դա գեղեցկության մասին չի խոսում, դա խոսում է այն մասին, որ մերկ Արսինե Խանջյանը շարունակում է մերկացնել այդ կոստյումներին:

Նրանք դիմակներ են հանգնում ճշմարտության վրա, դիմակներ են հանգնում ընտրության վրա, որովհետև ոչ մի ընտրություն չկա, որովհետև չկա հասարակություն, չկա իշխանություն: Այդ դիմակների տակ КГБ-ի կեղտոտ, կեղծավոր տենդն է, որը նրանք թաքցնում են իրենց, այսպես կոչված, բարոյականության դիմակով: Արսինե Խանջյանը դիմակների կարիք չունի, ահա ինչում է նրանց տարբերությունը:

Էմմա Մանուկյան

MediaLab.am