«Նախկինում կայացված որոշումները պատուհաս են դարձել քաղաքի համար». Լիլիթ Պիպոյան

«Նախկինում կայացված որոշումները պատուհաս են դարձել քաղաքի համար». Լիլիթ Պիպոյան
«Նախկինում կայացված որոշումները պատուհաս են դարձել քաղաքի համար». Լիլիթ Պիպոյան
Հեղինակ MediaLab

«Մեդիալաբի» հարցերին պատասխանել է Երևանի ավագանու «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ, ավագանու քաղաքաշինության և հողօգտագործման հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ Լիլիթ Պիպոյանը:

– Տիկի՛ն Պիպոյան, Օպերայի հարակից տարածքների սրճարանների ապամոնտաժման աշխատանքներն սկսվել են: Դա դժգոհության ալիք է բարձրացրել, դուք ինչպե՞ս եք վերաբերվում այս հարցին:

– Այնտեղ սրճարանների մի շարքն է ապամոնտաժվում, մյուս շարքը մնում է: Այսինքն՝ սրճարաններից ամբողջությամբ չի մաքրվում Օպերայի տարածքը: Երբ ժամանակին տարածքում թափով սկսեցին սրճարաններ կառուցել, մենք բոլորս վրոդովվում էինք, որ այդ աստիճան շատացան սրճարանները:

Օպերայի տարածքը պետք է շատ զվարճանքի վայրի չվերածվի, պետք է իր խիստ բնութագիրը պահպանվի: Ես կողմ եմ, որ այդ տարածքն ավելի հանդարտ լինի, լուռ ու զուսպ տարածք լինի: Այդ իմաստով ճիշտ է սրճարանների ապամոնտաժումը: Բայց երբ հարցին հակառակ կողմից ենք նայում, տնտեսավարողների համար, իհարկե, դա հարված է: Ես որքանով տեղյակ եմ, այնպես չէ, որ այդ տարածքի տնտեսավարողները մնում են առանց աշխատանքի, նրանց համար քաղաքապետարանը գործունեություն ծավալելու այլ տարածքներ է առաջարկել:

Այսինքն՝ երբ հիմա նման որոշումներ են կայացվում, դրանք չորով չեն պարտադրվում, միշտ փորձում են հաշվի առնել մյուս կողմի կարծիքն էլ: Բացի դա, նրանք գիտեին, որ ժամանակավոր էին այդ տարածքները տնօրինում: Դրա համար հնարավոր եղավ դրանք ապամոնտաժել, որովհետև ժամանակավոր են: Ես՝ որպես քաղաքացի, ուզում եմ, որ մեր քաղաքն իր աղմկոտ բնութագիրը փոխի: Որտեղ պետք են հանգստություն ու խստություն, դա պետք է պահպանվի:

– Ձեր հանձնաժողովը Երևանում ապօրինի շինությունների դեմ պայքարով է զբաղվում, այս ամիսներին ի՞նչ արդյունքներ են գրանցվել:

– Դա կատաստրոֆիկ խնդիր է: Մենք անընդհատ բախվում ենք իրավիճակների հետ, երբ հանկարծ տեսնում ենք, որ ինչ-որ մի տեղ ինչ-որ բան է կառուցվում: Սկսում են մի շինություն կառուցել այնտեղ, որտեղ չպետք է կառուցեն, մենք սկսում ենք ուսումնասիրել, պարզվում է, որ հնից եկող թույլտվություններ են:

Օրինակ՝ Էրեբունի վարչական շրջանում մայթի ու գազոնի վրա մի քանի հարկանի շենք է կառուցվում, հետևի շենքի բնակիչները վրդովված են: Դիմում են մեզ, նայում ենք, պարզվում է՝ կառուցապատողը և՛ շինարարության թույլտվություն ունի, և՛ հողի սեփականության իրավունք ունի: Բայց ո՞նց է նա ստացել այդ հողի սեփականությունը, չէ՞ որ դա հանրային տարածք է:

Ստացվում է, որ քաղաքապետարանն իրավունք չունի կասեցնելու այդ շինարարությունը, որովհետև փաստաթղթերն անթերի են: Կասեցնելու միակ տարբերակն այն է, որ քաղաքապետարանը դատարան դիմի, բայց մինչև դատարանը որոշում կայացնի, կառուցապատողն իր շենքը կառուցում է: Եվ որքան շենքը բարձրանում է, այնքան դա քանդելն ավելի դժվար ու անհնար է դառնում: Նման խնդիրներ այսօր Երևանում բազմաթիվ են: Մեր քաղաքում այսօր այն տրամաբանությունն է, որ ով ինչ հասցնում է՝ արագ կառուցում է: Եթե դու հասցրեցիր կառուցել, ուրեմն ամենայն հավանականությամբ դա չի քանդվի:

Մեկ այլ խնդիր էլ կա, քաղաքապետարանի աշխատանքը բյուրոկրատական ծանր մեքենա է: Երևանի ավագանին իրավունք չունի օրենքը շրջանցել: Մենք ավագանու անդամներով շատ ենք խոսում այն հարցի շուրջ, որ՝ եթե ես հիմա լինեի ակտիվիստ, ոչ թե ավագանու անդամ, կգնայի ու կպառկեի բուլդոզերի տակ ու կարգելեի այդ շինարարությունը: Իսկ օրենքը մեր ձեռքերը շատ է կապում:

– Այսինքն՝ կարո՞ղ ենք ասել, որ ապօրինի շինություններ գրեթե չեն ապամոտաժվել այս ամիսների ընթացքում:

– Այո՛, կարող ենք ասել: Օպերայի տարածքի սրճարանների ապամոնտաժման որոշումը գլխավոր ճարտարապետը կայացրել է ու ամուր կանգնած է դրա հետևում: Իսկ նախկին լուսավորության նախարարության շենքի ճակատը քանդվեց: Մինչև մենք հասցրեցինք ռեակցիա տալ, իրենք արագ-արագ երեք օրում քանդեցին, որովհետև որոշում ունեին:

– Այսինքն՝ նախկինում կայացված որոշումներն մեծ խնդիրնե՞ր են առաջ բերում այսօր:

– Այո՛, նախկինում կայացված որոշումները ահավոր պատուհաս են դարձել քաղաքի համար: Եվ մենք մտածում ենք՝ ո՞նց վարվենք: Մենք մտածում ենք՝ նստենք ու վերանայենք բոլոր նախկին թույլտվությունները, բայց դա ահռելի ծավալի գործ է: Հետո՝ համակարգում դեռ կան հին աշխատողներ, ինչը բարդացնում է աշխատանքները: Մյուս կողմից՝ բարդ է քանդելու գործընթացը: Քաղաքապետարանը քանդող որևէ կազմակերպության հետ չի աշխատում: Չկա քանդող որևէ կազմակերպություն, որը համաձայն է քաղաքապետարանի հետ համագործակցել ու այդ աշխատանքները կատարել:

Եվ հիմա աշխատանքներ են տարվում, որ քաղաքապետարանը քանդող տեխնիկա ձեռք բերի: Այսինքն՝ ոչ մի կազմակերպություն չի ուզում քանդման գործն անել, և գործընթացը կանգնած է: Չեն ուզում վատամարդ դառնալ, թշնամիներ ձեռք բերել, չգիտեմ՝ ի՛նչն է պատճառը, բայց որևէ կազմակերպություն չի համագործակցում քաղաքապետարանի հետ: Եթե հիմա մեկը մեզ ասում է՝ այս շինությունն ապօրինի է, եկեք քանդեք, մենք չենք կարող գնալ ու քանդել, որովհետև տեխնիկա չունենք: Մի խոսքով, իրավիճակը հետևյալն է՝ խառը-խուռը ժառանգություն է մեզ բաժին հասել, որը մինչև քանդենք, մաքրենք՝ ժամանակ է պահանջվում:

Իսկ այդ ընթացքում մարդիկ մեզանից փայլուն աշխատանք են պահանջում, մենք ինչքան էլ ճգնում ենք, չենք կարողանում հասցնել: Մի կողմից մեզ ճնշում է քաղաքապետարանի բյուրոկրատական մեքենան, մյուս կողմից՝ նախկինում ստացված թույլտվությունները, քանդելու տեխնիկա չունենալը և այլն: Բայց, համենայնդեպս, մեծ ցանկություն կա ոլորտում կարգուկանոն հաստատելու, որտեղ հնարավոր է՝ արագ փորձում ենք խնդիրները լուծել:

Ռոզա Հովհաննիսյան

MediaLab.am