«Ներկա իշխանության պարտվող, անողնաշար պահվածքից շատ երկրներ կփորձեն դիվիդենտներ քաղել». Վարդան Հակոբյան

«Ներկա իշխանության պարտվող, անողնաշար պահվածքից շատ երկրներ կփորձեն դիվիդենտներ քաղել». Վարդան Հակոբյան
«Ներկա իշխանության պարտվող, անողնաշար պահվածքից շատ երկրներ կփորձեն դիվիդենտներ քաղել». Վարդան Հակոբյան
Հեղինակ MediaLab

«Մեդիալաբի» զրուցակիցն է «Նախախորհրդարանի» անդամ, դիրիժոր Վարդան Հակոբյանը:

-Պարոն Հակոբյան, վերջին շրջանում շփման գծում լարվածության ուժեղացումն ու բախումները ինչո՞վ եք պայմանավորում:

-Իրավիճակն այս փուլում սրվեց աշխարհաքաղաքական իրադրությունների պատճառով: Մի կողմից Ադրբեջանում է անկայուն վիճակ, մյուս կողմից քաղաքական անկայունություն կա Հայաստանում, մյուս կողմից օրեցօր Ռուսաստանի վիճակն է թուլանում աշխարհով մեկ: Այս երեք շահերը համընկնում են այս կատարված գործողությունների բովանդակության հետ: Ռուսաստանն ամեն դեպքում կփորձի ռևանշ վերցնել, վերկանագնել այն դիրքերը, որոնք կորցրել է: Թե ինչ պատասխան կստանա, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարներն իրենց ոնց կպահեն, հետո կերևա:

-Ի՞նչ եք կարծում՝ մեր երկրի վարած արտաքին քաղաքականությունն ու դիվանագիտությունը որքանո՞վ է նպաստել այս փուլում Ղարաբաղյան հիմնախնդրի սրմանը: Ընդհանրապես, ճիշտ դիվանագիության դեպքում հնարավո՞ր էր խուսափել նման դեպքերից:

-Մեր երկրում դիվանագիտության բացակայությունը նպաստեց նրան, որ Ադրբեջանը մտածեց, որ կարող է ինչ-որ նկրտումներ ունենալ հայկական տարածքների նկատմամբ: Եթե մենք ունենայինք ադեկվատ դիվանագիություն, ճիշտ ազգային քաղաքականություն, ոչ մեկի մտքով երբևէ չէր անցնի, որ հնարավոր է նման սցենարի կիրառում հայկական սահմանների վրա: Բայց փառք և պատիվ մեր զինվորներին, որ ամենակոպիտ և ամենաաչալուրջ ձևով պատասխանեցին հակառակրդի նկրտումներին:

-Հատկապես իշխանությունների վարած վերջին մեկ տարվա քաղաքականությունը, ի նկատի ունեմ նախորդ տարվա սեպտեմբերի 3-ի որոշումից հետո, կապ ունի՞ այս իրավիճակի հետ:

-Ոչ միայն այդ քաղաքականությունը: Ներկա իշխանության արտաքին քաղաքականությունը պարտվող, չկողմնորոշված, անողնաշար պահելաձև է: Բնականաբար, շատ երկրների համար անհասկանալի է այդ քաղաքականությունը: Եվ նրանք կփորձեն ինչ-որ կերպ իրենց համար դիվիդենտներ քաղել այդ անողնաշար պահվածքից:

-Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների՝ Սոչիում կայանալիք հանդիպումից ի՞նչ կարելի է ակնկալել:

-Ես չէի ուզենա կանխատեսումներ անել: Միայն մեկ բան չէի ուզի, որ հանդիպման նախօրեին, ինչպես նախորդ անգամ էր, սահմանում էլ ավելի չսրվի իրավիճակը, քան այսօր է: Հայտնի է, որ մի քանի տարի առաջ նմանատիպ հանդիպման ժամանակ կտրուկ սրվեց իրավիճակը, լուրջ միջադեպեր եղան սահմանի վրա: Անցանկալի է, եթե նման միջադեպերը կրկնվեն:

-Վերջին օրերին սահմանում տեղի ունեցած իրադարձությունները փաստեցին, որ Հայաստանն ինքնուրույն կարող է պաշտպանել իր սահմանները և հակառակորդին մեծ վնասներ հասցնել: Այսինքն՝ մենք չունե՞նք արտաքին աջակցության և Արցախում խաղաղապահների տեղակայման խնդիր, ինչի մասին խոսվում է վերջին ժամանակաշրջանում:

-Հայկական բանակն այսօր ապացուցեց այն, ինչ որ հայկական աշխարհազորն ապացուցեց 1918 թվականին: Երբ որ ամբողջ երկրի ղեկավարությունը դիվանագիտական ճակատում տանուլ էր տևել իր պատերազմը, հայ ժողովուրդը 1918 թվականին իրադրությունը վերցրեց իր ձեռքը և Սարդարապատում ապացուցեց, որ ինքը պատրաստ է տեր լինելու իր երկրին: Նույն կերպ այսօր վարվեց հայկական բանակը: Հայկական բանակը շատ ավելի կազմակերպված ու ադեկվատ պահեց իրեն, քան ամբողջ կառավարությունն իր արտաքին գործերի նախարարությունով:

-Ի՞նչ հետևեություններ պետք է անեն սրանից իշխանությունները:

-Ես չեմ կարծում, որ իշխանություններն ընդհանրապես ունակ են ինչ-որ հետևություններ անելու: Նրանց գործելաոճը վերլուծելով՝ հասկանում ենք, որ շատ կարճաժամկետ և մանևրային քաղաքականություն է վարվում, ժամանակ ձգողի տրամաբանությամբ են աշխատում: Այսինքն՝ երկարաժամկետ ինչ-որ հետևություններ իրենցից ակնկալելն անիմաստ է: Այս դեպքերը մեզ համար ինդիկատոր էին, որ անկախ ամեն ինչից Հայաստանն իր բանակով, թեկուզ այս վիճակում գտնվող բանակով, որը փոխանակ զինված լիներ լավագույն զենքով, զինված է պահածոներով, ի վիճակի է բանակն իր պետությանը տեր կանգնել: Փառք ու պատիվ մեր բանակին ու երիտասարդներին, այսօր 18-19 տարեկան հայ զինվորը կարողանում է Ադրբեջանի հատուկ ստորաբաժանումներին համարժեք պատասխան տալ: Այստեղ հայի գենն է խոսում, ինչ իշխանություն, ինչ կառավարություն:

-Այս փուլում Արևմուտքը խստացնում է Ռուսաստանի նկատմամբ պատժամիջոցները: Ի՞նչ եք կարծում, ինչ քաղաքականություն պետք է  որդեգրի Հայաստանի կառավարությունը, որպեսզի պատժամիջոցները լուրջ ազդեցություն չունենան մեր երկրի տնտեսության վրա:

-Այն հանգամանքը, որ Ռուսաստանը ֆինանսական հատվածը լուրջ կորուստներ է ունենալու, կարծում եմ, ոչ ոքի մոտ կասկածի տեղիք չի տալիս: Քանի որ Հայաստանի մասնավոր տրանսֆերտների 80 տոկոսը գալիս են Ռուսաստանից, նշանակում է, որ մենք 80 տոկոսի չափով կախվածություն ու կորուստներ ենք ունենալու այն տնտեսական ծանր վիճակից, որը կլինի Ռուսաստանում:

Եթե այդ իրավիճակում Հայաստանի կառավարությունը ճիշտ եզրակացություններ չանի, մենք էլ ավելի վատ վիճակում ենք հայտնվելու: Եթե այսօր Հայաստանը Մաքսային միության հեռանկարից բացահայտ չհրաժարվի, մենք շատ ավելի վատ վիճակում կհայտնվենք: Այդպես անորոշությունն ավելի երկար կձգվի: Ես կարծում եմ, որ վաղուց պետք էր հրաժարվել Մաքսային միությունից, բայց դրա համար պետք է ունենալ քաջություն և կամք՝ դա անելու համար: Հայաստանը պետք է ունենա շատ կոնկրետ ինքնուրույն քաղաքականություն:

Մեր տեսակետն այն է, որ Հայաստանը չպետք է որևէ միությունից կառչած լինի և դրանով սահամանփակի մանևրելու իր հնարավորությունները: Տարածաշրջանում արդեն բազմաբևեռ աշխարհաքաղաքական գործոններ կան, մենք տեսնում ենք, թե Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցների վերացումն ինչ հեռանկարներ է բացում Հայաստանի համար: Եվ աշխարհը պատկերացնել միայն Մաքսային միության կամ Եվրամիության՝ կամ-կամ-ի ենթատեքստում, արդեն կոպիտ սխալ է:

Մարի Ներսեսյան

© Medialab.am