«Ռուսաստանը ռազմավարական հակառակորդ է. դաշնակիցները միլիարդավոր դոլարների զենքեր չեն վաճառում հակառակորդին». Դավիթ Սանասարյան

«Ռուսաստանը ռազմավարական հակառակորդ է. դաշնակիցները միլիարդավոր դոլարների զենքեր չեն վաճառում հակառակորդին». Դավիթ Սանասարյան
«Ռուսաստանը ռազմավարական հակառակորդ է. դաշնակիցները միլիարդավոր դոլարների զենքեր չեն վաճառում հակառակորդին». Դավիթ Սանասարյան
Հեղինակ MediaLab

«Մեդիալաբի» հարցերին պատասխանում է «Ժառանգություն» կուսակցության մամլո խոսնակ, Երեւանի քաղաքապետարանի ավագանու «Բարեւ Երեւան» դաշինքի անդամ Դավիթ Սանասարյանը, ով նոյեմբերի 17-ին հացադուլ սկսել ԵԱՀԿ Երեւանյան գրասենյակի առջեւ` ի նշան բողոքի հայկական ուղղաթիռի խոցման պատճառների բացահայտման եւ հայ օդաչուների դիերի վերադարձման:

-Դավիթ, հացադուլը պայքարի ծայրահեղ միջոց է, ինչո՞ւ հացադուլ եւ ինչո՞ւ ԵԱՀԿ երեւանյան գրասենյակի առջեւ:

-Երկար եմ մտածել, հասկացել եմ, որ մյուս միջոցների վրա, կոպիտ ասած` թքած ունեն: Նախկինում բազմաթիվ անգամներ  փորձել ենք թե Հայաստանի անկախության, թե այլ հարցերով ակցիաներ իրականացնել, ես տեսել եմ, որ այդ հասունությունը չկա, որ լուրջ մասսա հավաքվի եւ միջոցառում իրականացնի: Հացադուլն իմ անձնական որոշումն է, փորձում եմ այսկերպ իմ ահազանգը հնչեցնել: Իսկ  ինչու այստեղ, որովհետեւ ԵԱՀԿ-ն ունի խաղաղության ու անվտանգության ապահովման մանդատը, եթե Մինսկի Խմբի գրասենյակ լիներ, ակցիան կլիներ այդ գրասենյակի առջեւ:

Ի՞նչ ես կարծում Հայաստանն ու ԼՂՀ-ն ի՞նչ կարող էին անել, որ չարեցին: Հայկական զինուժի խոցված ուղղաթիռի զոհված սպայերի դիակները դեռ հակառակորդի մոտ են:

-Նախ եւ առաջ ես կարծում եմ, որ ուղղաթիռն այդքան մոտ չպետք է թռչեր: Մենք բազմիսց ենք ականատես եղել, որ Ադրբեջանը ցանկացած առիթ օգտագործում է ներքաղաքական պոպուլիզմի համար: Մենք պետք է չափից ավելի զգոն լինենք, քանի որ մարդկանց կյանքերի հետ գործ ունենք: Երկրորդ, սա կարծում եմ, երկար տարիների ձախողված դիվանագիտության հետեւանք է, եւ երրորդ, Հայաստանը քաղաքական հենարան չունի, հետեւաբար, միջազգային հանրությւոնը լուրջ չի ընդունում նրա մոտեցումները: Միջազգային հանրությունը տարիներ շարունակ մնացել է անադեկվատ, դատապարտել են, հայտարարություններ արել, որին  կրկին  հետեւել են Ադրբեջանի գործողությունները: Կարծում եմ,  միջազգային հանրությունն ավելի սթափ պետք է լինի, հասկանա, որ իր հայտարարություններով հասնելու է մի իրավիճակի, երբ պատերազմը կարող է վերսկսվել:  Ես կարծում եմ, որ այստեղ ժամերը, վայրկյանները կարեւոր նշանակություն ունեն, եթե մի փոքր ուշացնեն, հնարավոր է հայկական կողմն ուժով փորձի տղաներին դուրս բերել այնտեղից, ինչը նշանակում է նոր սրում , նոր կորուստներ, որից չենք վախենում, բայց եւ չենք ուզում, որ տեղի ունենա:

-Դավիթ, հացադուլն ի՞նչ ժամկետներով եք հայտարարել,  ե՞րբ կդադարեցնեք:

-Անժամկետ:Ես կմնամ հացադուլի մեջ այնքան, քանի դեռ այդ հարցն օդի մեջ կախված է, այնքան, մինչեւ տղաներին դուրս բերեն:

Ի՞նչ եք կարծում, Ձեր ընտրած միջոցն իսկապես կարող է արդյունավետ լինել: Հայաստանի` հատկապես վերջին տարիների քաղաքական պատմությունը հացադուլներով, որոնք կարծես թե էական ազդեցություն չունեցան իրենց առջեւ դրված խնդրի լուծման առումով:

Հայաստանի քաղաքական կառույցների հետ ես գործ չունեմ, ես գործ ունեմ միջազգային կառույցների հետ: Ես ավելի շատ կարեւորում եմ մեր բանակի պահվածքը, քան իմ հացադուլը, բայց որպես նախկին զինվոր, ես իմ քաղաքացիական պարտքն եմ կատարում, որովհետեւ ամեն վայրկյան ես մտածում եմ, թե ինչ հոգեվիճակի մեջ են այժմ գտնվում զոհվածների հարազատները: Գիտեք, մենք կարող ենք ասել` նրանք զոհված են, բայց այդ տղաների մայրերը, կանայք, քույրերը, քանի դեռ չեն տեսել իրենց զավակներին, եղբայրներին, ամուսիններին, միգուցե մտածում են, թե դեռ ինչ-որ հույս կարող է լինել: Այդ անորոշ վիճակը պատկերացնո՞ւմ եք ինչ է: Բացի այդ, կենդանիների` գայլերի ու գազանների բաժին դառնալու խնդիր էլ կա, ինչը ոչ մի հայ քաղաքացու պատիվ չի բերում:

-Իսկ Հայաստանի Հանրապետությունը ի՞նչ կարող է անել ստեղծված իրավիճակում:

-Ես ասացի, Հայաստանի դիվանագիտությունը շարունակում է իր ձախողված ընթացքը: Ինչպես օգոստոսյան հակամարտության ժամանակաշրջանում էր շատ պասիվ, իմ  գնահատմամբ, այժմ էլ շատ պասիվ է: Պետք է  բոլոր դեսպաններին ոտքի հանեն եւ հրահանգեն` գործողություն իրականացնել, բողոքի նոտաներ հղել, ոչ թե բավարարվել մեկ դատապարտող հայտարարությամբ, մեկ բոցաշունչ ելույթով: Ամեն մի դեսպան  իր երկրում պետք է այդ երկրի իշխանություններին դիմի, անհանգստացնի: Գիտեք, ես ուղղակի չեմ պատկերացնում իրենց պատկերացրած դիվանագիտությունն ինչպես են իրականացնում: Միշտ հակազդում են, թե դա  լուռ  գործընթաց է, այո, դիվանագիտության մեջ լուռ գործընթացներ գոյություն ունեն, բայց այդ ամենը չափի մեջ պետք է լինի:  Ամեն մի  անկարեւոր հանդիպման ժամանակ մամլո հաղորդագրոթյուն է տարածվում, ես կարծում եմ, որ պետք է աշխատել նաեւ այս դեպքում:

Իսկ  Հայաստանում ընդհանրապես, նման ակցիաները հասցեատիրոջը հասնո՞ւմ են:

-Գիտեք, լուրջ հաջողություններ չենք ունեցել, այո, բայց դա չի նշանակում, որ չպետք է ձգտել այդ հաջողությունն ունենալուն: Ես հացադուլ եմ հայտարարել համոզմունքով, որ կարելի է ազդել, որ կարող ենք տղաներին  մեկ օր, մեկ ժամ  շուտ հանել այնտեղից:

-Դավիթ, խոսեցիք Հայաստանի դիվանագիտության ձախողումների մասին: Ի՞նչ եք կարծում, ո՞րն է դրա պատճառը, մեր դիվանագետնե՞րն են ապաշնորհ, թե Հայաստանի միջազգային հեղինակությունն է խնդիրը:

-Երկուսն էլ: Մենք ունենք դիվանագետներ, որոնց նշանակումը զուտ քաղաքական է: Մենք ունենք բիզնեսմեն դիվանագետներ, որոնք ուղղակի գնացել են բիզնես գործունեություն ծավալելու, մյուս մասն ադեկվատ է, բայց նրանց քաղաքական գործունեության պահանջարկը չկա: Ինչ վերաբերվում է միջազգային հարաբերություններում մեր  երկրի վարկին, տարիներ շարունակ մեր հեղինակությունն ընկնում է:  Ես ինքնս դրսում շփվում եմ տարբեր դիվանագետների, տարբեր փորձագետների ու կառույցների ներկայացուցիչների հետ եւ հասկանում եմ, թե ինչպես են վերաբերվում Հայաստանին: Չընտրված, ոչ լեգիտիմ իշխանությունները, երկրի, քաղաքացու շահն առաջ չտանող իշխանությունների համար ստեղծված իրավիճակը  նորմալ է, իրենց թվում է, թե մեկ-երկու բոցաշունչ ելույթով գործ են անու,մ, բայց իրականում այդպես չէ:

-Իսկ ԵՏՄ անդամակցությունից  հետո Հայաստանի միջազգային վարկը որքանո՞վ տուժեց Ձեր կարծիքով:

-Եթե Հայաստանն իր ինքնիշխան որոշումը կայացներ, Հայաստանին կհարգեին նաեւ այդ պարագայում, բայց Հայաստանն ինքնիշխան որոշում չի կայացրել: Հայաստանը հայտարարել է, որ  գնում է Եվրամիության ուղղությամբ ու մի օր հանկարծ իրեն պարտադրվել է հակառակը: Ես վստահեցնում եմ Ձեզ, որ Ղազախստանի ու Բելառուսի իշխանություններին ավելի շատ են հարգում, քան մեր իշխանություններին, որովհետեւ նրանք կարողանում են իրենց ասելիքը տեղ հասնել:

Իսկ Հայաստանի ռազմավարական դաշնակից համարվող Ռուսաստանի արձագանքն այս  միջադեպի առիթով ինչպիսի՞ն պետք է լիներ:

Ես համարում եմ, որ Ռուսաստանը Հայաստանի ռազմավարական դաշնակցի իր մանդատը վաղուց չի իրականացնում: Մենք չունենք ռազմավարական դաշնակից, որովհետեւ ռազմավարական դաշնակիցները միլիարդավոր դոլարների զենքեր չեն վաճառում հակառակորդին, այլ ավելի լուրջ միջոցներ են ձեռնարկում: Ես կարող եմ ասել, որ Ռուսաստանը մեզ համար ռազմավարական հակառակորդ է, ինչ կարելի է ակնկալել նրանից միայն այն, որ ռուսներն ասեն` կներեք, որ մեր տված զենքով ձեզ խփել են:

-Եվ վերջին հարցս, արդեն արձագանք եղե՞լ է Ձեր ակցիային:

Այո, շատ քաղաքացիներ գնում-գալիս են, քաղաքական կուսակցությունների, հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ են այցելում: ԵԱՀԿ գրասենյակից  փոխտնօրենն է լսել ինձ եւ խոստացել` այս մասին տեղեկացնել Վիեննայի  իրենց ղեկավարությանը:

Էմմա Քալաշյան

© Medialab.am