«Այս ամենն արվում է, որպեսզի բանակը լինի հզոր, կանոնակարգված, գիտությանը վնաս հասցնելու փորձ չենք կատարում». Վահրամ Բաղդասարյան

«Այս ամենն արվում է, որպեսզի բանակը լինի հզոր, կանոնակարգված, գիտությանը վնաս հասցնելու փորձ չենք կատարում». Վահրամ Բաղդասարյան
«Այս ամենն արվում է, որպեսզի բանակը լինի հզոր, կանոնակարգված, գիտությանը վնաս հասցնելու փորձ չենք կատարում». Վահրամ Բաղդասարյան
Հեղինակ MediaLab

«Մեդիալաբի» հարցերին պատասխանում է ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանը:

-Պարո՛ն Բաղդասարյան, հնարավո՞ր է՝ իշխանություններն ընդառաջ գնան «Հանուն գիտության զարգացման» նախաձեռնության անդամների պահանջներին և քննարկումների արդյունքում նրանց պահանջները ներառեն «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքում:

– Մենք շատ հստակ պայմանավորվել ենք երիտասարդների հետ: Ընդ որում, պետք է ասեմ, որ բավական պատրաստված տղաներ են նրանք: Պայմանավորվածության համաձայն կլինի կլոր սեղան, բանավեճի մեջ արդեն այդ ամենը պարզ կլինի:

– Նրանք սպառնում են, որ եթե իրենց պահանջները չկատարվեն, դարձյալ փողոցային պայքարի մեթոդին կդիմեն:

– Սպառնալիքներով մեզ հետ չի կարելի խոսել: Պետք է լինեն համոզմունքներ:

– Ընդհանրապես ինչպե՞ս եք գնահատում տարկետման իրավունքի սահմանափակման շուրջ ծագած այս աղմուկը:

– Պարզապես պետք է մեր ուսանողների հետ բացատրական աշխատանք տանել: Այս օրենքը կանոնակարգված օրենք է, որը ոչ միայն ամրապնդում է մեր բանակը, միտված է մեր անվտանգությանը, այլ նաև գիտության ասպարեզում հաջողություն ու հեռանկար ունեցող որևէ երիտասարդ չի կարող գիտությունից զերծ մնալ: Եվ կան նաև այդ միջոցները, որով նման երեխաներին կօժանդակեն, կառաջնորդեն: Այսինքն՝ գիտության ջիղ ունեցող երիտասարդները չեն զրկվում տարկետման իրավունքից: Դրա համար համապատասխան չափորոշիչներ ամրագրված են:

– Մարդկանց մոտ արդարության պակասի զգացում կա: Ասում են՝ միևնույն է, եթե անգամ տարկետումը վերացվում է, պաշտոնյաների տղաներն այլ ճանապարհով կխուսափեն ծառայությունից:

– Ո՛չ, պետք է զինվել հավատով, և սա հենց այդ սոցիալական հավասարության պայմաններն ապահովող ատրիբուտներից մեկն է: Պարզապես մենք պետք է վերահսկողություն սահմանենք, որ իրոք այդ արդարությունը լինի: Նախկինում դա անվերահսկելի էր, հիմա մենք դարձնում ենք վերահսկելի: Բոլորի համար պետք է ստեղծել հավասար պայմաններ: Եթե մենք դա չկարողանանք իրագործել, իր իմաստը կորցնում է այս ամեն ինչը: Այս ամենն արվում է, որպեսզի մեր բանակը լինի հզոր, կանոնակարգված, և որևէ անգամ մենք մեր գիտությանը վնաս հասցնելու փորձ չենք կատարում: Կարող եք նայել վիճակագրությունը, թե 1990-ական թվականներից մինչև այսօր ուսման հետ կապված տարկետում ստացողներից քանիսն են գիտնական դարձել:

– Բայց միևնույն է, սոցիալական արդարության հարցը չի լուծվում երկրում: Պաշտպանության ոլորտի նոր օրենքները ի զորու կլինե՞ն փոփոխություն մտցնելու: Արդեն իսկ այդ օրենքներով սոցիալապես անապահովներին առաջարկվում է որոշակի գումարի դիմաց առաջնագիծ ծառայության գնալ:

– Բնականաբար, նախկինում վերահսկողությունը թույլ էր, չկար վերահսկողություն: Չէինք կարողանում որևէ ձևով վերահսկել, իսկ ճիշտ վերահսկողության ու հետևողականության պայմաններում այս օրենքով այդ արդարությունը, ինձ թվում է, առավելագույնս կպահպանվի:

– Նախկինում ի՞նչն է խանգարել վերահսկել, որ, օրինակ, պաշտոնյաներն իրենց տղաներին չազատեն ծառայությունից:

– Եթե մեկը պաշտպանական թեզ է ներկայացնում, որը բավական գրագետ գրված է, մենք ի՞նչ կարող ենք իմանալ՝ այդ թեզը գրել է տվյալ ասպիրանտը, թե՞ գրել է մեկ ուրիշը և տվել է նրան: Ես 1995 թվականից տարբեր դոկտորական խորհուրդների անդամ եմ եղել, և ես տեսնում էի այդ թեզերի որակը: Դրանք պարզապես պատրվակ էին բանակից խուսափելու համար, ոչ թե պաշտպանական թեզ էին, որպեսզի դառնային գիտնական կամ մեր գիտությանը որևէ օգուտ բերեին: Բայց շատ գրագետ գրված էին: Ես օպոնենտ եմ եղել 100-ից ավելի դեպքերում, 20-ից ավելի պաշտպանական թեզերի ղեկավար եմ եղել: Մինչև չէի ուսումնասիրում՝ նրա գիտելիքները համապատասխանո՞ւմ են, չէի վերցնում այդ թեզը: Բայց դա անվերահսկելի գործընթաց է. երբ մարդը թեզը ներկայացնում է, դու որևէ պատճառ չունես այդ թեզը չընդունելու: Դա ամբողջ աշխարհում կարող է լինել, որ միջնորդությունը, կոռուպցիոն ռիսկերը միշտ շատ են եղել: Իսկ այս օրենքով բացարձակապես կրճատվում են կոռուպցիոն ռիսկերը:

– Այսինքն՝ եթե տարկետումը վերացվում է, պաշտոնյան չի՞ փորձելու իր տղային այլ ճանապարհով ազատել բանակից:

– Բնականաբար, այս օրենքով և մեր քաղաքական կամքի դեպքում, ինձ թվում է, այդ դեպքերը կհասցվեն նվազագույնի: Բայց պետք է օրենքն աշխատի, նոր մենք դրա արդյունքները տեսնենք: Վերջիվերջո, մինչև աչքովդ չես տեսնում, դրա մասին եզրահանգումներն ավելորդ են: Բայց համոզված եմ՝ օրենքը բավական հաջողված է, բավական փոփոխություններ կատարվել են:

Ռոզա Հովհաննիսյան

MediaLab.am