«Սասնա ծռերը» չկարողացան հաղթահարել անցողիկ շեմը, քանի որ ամեն ինչ արվեց, որ նրանց պիտակավորեն որպես մարդասպանների, զենքով խնդիր լուծողների․ Արա Պապյան

«Սասնա ծռերը» չկարողացան հաղթահարել անցողիկ շեմը, քանի որ ամեն ինչ արվեց, որ նրանց պիտակավորեն որպես մարդասպանների, զենքով խնդիր լուծողների․ Արա Պապյան
«Սասնա ծռերը» չկարողացան հաղթահարել անցողիկ շեմը, քանի որ ամեն ինչ արվեց, որ նրանց պիտակավորեն որպես մարդասպանների, զենքով խնդիր լուծողների․ Արա Պապյան
Հեղինակ MediaLab

«Մեդիալաբի» հարցերին պատասխանում է «Մեդուս Վիվենդի» կենտրոնի ղեկավար Արա Պապյանը:

– Պարո՛ն Պապյան, ընտրությունների արդյունքում ի՞նչ խորհրդարան է ձևավորվում:

– Ունեցանք խորհրդարան, որտեղ հիմնական ուժը Նիկոլ Փաշինյանն է, որովհետև այդ 88 պատգամավորները, որոնք պետք է լինեն «Իմ քայլը» դաշինքի ցուցակով, խորհրդարան են անցել շնորհիվ Նիկոլ Փաշինյանի վարկանիշի: Երբ մենք նայում ենք նույն մարդկանց այսօր ստացած ձայները և համեմատում ենք մեկուկես տարի առաջ ստացած ձայների հետ, տարբերությունը մեծ է: Մարդ կա, որը նախկինում ստացել էր 400 ձայն, այսօր 15 հազար ձայն է ստացել:

Ակնհայտ է, որ այդ մարդու նկատմամբ չէ վերաբերմունք փոխվել, այլ փոխվել է Նիկոլ Փաշինյանի նկատմամբ վերաբերմունքը՝ որպես հեղափոխության առաջնորդի: Եվ դրա լուսավոր ստվերն ընկնում է մյուսների վրա: Ինչ վերաբերում է խորհրդարան անցած մյուս երկու ուժերին՝ ԲՀԿ-ին ու «Լուսավոր Հայաստանին», ակնհայտ է, որ ԲՀԿ-ն մեկ անձի կուսակցություն է: Այդ կուսակցությունը կարողացավ օգտվել նրանից, որ ռեյտինգային ընտրակարգը չհանվեց, և ռեյտինգային ընտրակարգով առաջադրված թեկնածուները հնարավորություն տվեցին շատ ձայներ ստանալ: Եվ այդ ձայների շնորհիվ կարողացան մոտ 9 տոկոս վերցնել:

– Ինտրիգը կարծես այն է, թե ո՛ր ուժն է խորհրդարանում լինելու ընդդիմություն: Խորհրդարանում Նիկոլ Փաշինյանի ուժին հակակշիռ ուժ ունենալո՞ւ ենք:

– Չեմ կարծում, որ ԲՀԿ-ն կարող է ընդդիմադիրի դեր խաղալ, որովհետև բիզնես շրջանակի հետ կապ ունի: Բացի այդ, կոալիցիայի հետ կապ ունեցող ուժ է ԲՀԿ-ն, իսկ դա այն կոալիցիան է, որն այսօր մեղադրվում է Մարտի մեկի գործով: Չմոռանանք, որ գոնե վկայությունների մակարդակով կա այն, որ Ծառուկյանի թիկնազորն էլ է մասնակցել դրան: Իսկ այսօր նույն այդ թիկնազորի պետն ամենաշատ ձայնն է ստանում ու մտնում խորհրդարան: Չեմ կարծում՝ ԲՀԿ-ն կկարողանա ընդդիմություն լինել, իհարկե, կքննադատի, բայց անընդհատ ուսի վերևից հետ նայելով, թե արդյոք իշխանությունը դա ո՞նց է ընկալում: Նույնը վերաբերում է «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությանը, բայց այս դեպքում այլ պատճառ կա: «Լուսավոր Հայաստանը» մի փոքր ավելի կտրուկ ու սկզբունքային կլինի, բայց էլի որոշակի կաշկանդվածություն կունենա իրենց նախկին գործընկերների նկատմամբ:

– Եթե անդրադառնանք «Սասա ծռեր» կուսակցությանը, ապա ինչո՞ւ նրանք չկարողացան հաղթահարել անցողիկ շեմը:

– Ես կարծում եմ՝ բազմաթիվ պատճառներ կան: Առաջին հիմնական պատճառն այն է, որ ժողովուրդն ապատեղեկացված է «Սասնա ծռերի» մասին: Այսինքն՝ շատ կեղծ լուրեր են պտտվում կուսակցության մասին:

Երկրորդ՝ ամեն ինչ արվեց, որ «Սասնա ծռերին» պիտակավորեն որպես մարդասպանների, որպես զենքով խնդիր լուծողների և այլն: Բայց իրականության մեջ դա այդպես չէ, որովհետև ապստամբությունն ու բռնատիրության դեմ պայքարը լրիվ ուրիշ բան է:

Երրորդ գործոնը արտաքին ուժերի հետևողական աշխատանքն էր «Սասնա ծռերի» դեմ, մասնավորապես, Ռուսաստանի, որովհետև Ռուսաստանի համար ամենաանընդունելի կուսակցությունը եղել և մնում է «Սասնա ծռերը», որովհետև «Սասնա ծռերը», լինելով արմատական կուսակցություն, արմատից են ուզում խնդիրը լուծել: Այսինքն՝ եթե դու ուզում ես Հայաստանում կոռուպցիան վերացնել, առանց Ռուսաստանի ազդեցության թուլացման չես կարող: Քարոզարշավի ժամանակ ժողովրդին մոտավորապես սա էին ներշնչում՝ եթե «Սասնա ծռերը» գա իշխանության, նրանք ռուսներին Հայաստանից քշելու են, ռուսների հետ թշնամանալու ենք: Բայց «Սասնա ծռերը» դնում էր շատ կոնկրետ խնդիրներ, օրինակ՝ ասում էին՝ ռուսական ռազմաբազայի ներկայությունը Հայաստանում պետք է ճշգրտվի և կանոնակարգվի՝ ծախսերի, իրավունքների, կարգուկանոնի մասով:

Եվ կար նաև չորրորդ պատճառը՝ ժամանակ ու միջոցներ չկային: Մի՛ մոռացեք, որ «Սասնա ծռերը» նոյեմբերի 8-ին է գրանցվել որպես կուսակցություն: Այդ ուշ գրանցման հետևանքով տպարանների հետ եղան խնդիրներ և այլն, ինչն ազդեց քարոզչության վրա: Բացի ժամանակից, նաև միջոցների խնդիր կար: «Սասնա ծռերը» իսկապես ժողովրդական կուսակցություն է, որևէ օլիգարխ չի ֆինանսավորում: Մեր օլիգարխները սիրում են իշխանական կուսակցություններին ֆինանսավորել:

– Այս ընտրություններով կարծես ավարտվում է հեղափոխական փուլը, որո՞նք պետք է լինեն նոր կառավարության ու խորհրդարանի անելիքները:

– Նոր իշխանությունը պետք է սկսի իրականացնել իր խոստումները: Օրինակ՝ դրանցից մեկը արդարության հաստատումն է արդարադատության միջոցով: Այսինքն՝ հանցագործը պետք է նստի բանտում, բայց մենք դեռ չենք տեսել դա: Հայտարարել, որ այլևս կոռուպցիա չկա, դեռևս չի նշանակում, որ կոռուպցիա չկա: Առավել ևս, Հայաստանում մոտ 500 մարդ կա, ովքեր անօրինական հարստացել են: Եվ իրենք պետք է ապացուցեն իրենց ունեցվածքի օրինականությունը, ոչ թե պետությունը: Արդարադատության սկզբունքը ֆինանսական հարցերում հենց դա է: Աշխարհի որևէ երկրի բանկում, եթե դուք ուզենաք փող դնել, առանց այդ փողի ծագումը պարզելու ձեզանից չեն վերցնի, անգամ գործ կհարուցեն:

Երկրորդ՝ պետք է կատարվեն այն խոստումները, որոնք կապվա ծ էին Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունների հետ, «Կուսակցությունների մասին» օրենքի հետ, Սահմանադրության փոփոխության հարցերը գոնե պետք է նախաձեռնվեն: Պետք է ստեղծվեն համապատասխան խորհուրդներ, գործընթացը պետք է մեկնարկի, որ մենք հասկանանք՝ այն կոստյումը, որը կարվել էր Սերժ Սարգսյանի հագով, ինչպես ասում էր Նիկոլ Փաշինյանը, հիմա Նիկոլ Փաշինյանը շարունակելո՞ւ է հագնել, թե՞ պետք է փոխի այդ կոստյումը: Դա սկզբունքային հարց է:

Նույնը վերաբերում է Ընտրական օրենսգրքի փոփոխություններին, որոնցով առնվազն ռեյտինգային ընտրակարգը պետք է վերացվեր, ինչը կառավարության ծրագրում ներառված կետ է: Դա կառավարությունը չարեց, բայց դրա համար պատասխանատվություն չկրեց: Եվ այսօր այդ ռեյտինգային ընտրակարգի պատճառով մենք ունենք այն խորհրդարանը, որն ունեինք: Ես վստահ եմ, որ եթե ռեյտինգայինը չլիներ, այլ պատկեր էինք ունենալու, վիճակը չէր խաթարվի: Իսկ այսօր քաղաքական պատկերը խաթարված է, որն իր մեջ ունի որոշակի անկայունության պոտենցիալ, որովհետև խորհրդարանը, բացի օրենսդիր մարմին լինելուց, ներկայացուցչական մարմին է: Եվ եթե այդ ֆունկցիան չի կատարում, նշանակում է, այդ մասով կորցնում է լեգիտիմությունը:

Ռոզա Հովհաննիսյան

MediaLab.am