«Արցախի իշխանական պրոպագանդան միշտ Հայաստանի նոր իշխանությունների դեմ է, հակափաշինյանական». Հայկ Խանումյան

«Արցախի իշխանական պրոպագանդան միշտ Հայաստանի նոր իշխանությունների դեմ է, հակափաշինյանական». Հայկ Խանումյան
«Արցախի իշխանական պրոպագանդան միշտ Հայաստանի նոր իշխանությունների դեմ է, հակափաշինյանական». Հայկ Խանումյան
Հեղինակ MediaLab

«Մեդիալաբի» հարցերին պատասխանել է Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի ընդդիմադիր պատգամավոր, «Ազգային վերածնունդ» կուսակցության նախագահ Հայկ Խանումյանը:

– Պարո՛ն Խանումյան, Հայաստանի վարչապետի մասնակցությամբ Արցախում անցկացված անվտանգության խորհրդի նիստից ու նաև Փաշինյան-Ալիև հանդիպումից հետո ի՞նչ տրամադրություններ են այդտեղ:

– Արցախի հասարակությունը բավական փխրուն է այն առումով, որ չկան անկախ լրատվամիջոցներ, չկա ուժեղ քաղաքացիական հասարակություն: Եվ այդ առումով մանիպուլյացիաները արդյունավետ են լինում: Դրա համար մի քիչ դժվար է ասել՝ ինչ տրամադրություններ են: Եթե նկատի ունեք անվտանգության խորհրդի համատեղ նիստը, թե դրանից հետո ինչ տրամադրություններ են, բարոմետր չունենք չափելու: Իմ բարոմետրը իշխանական պրոպագանդան է, որը միշտ եղել է Հայաստանի նոր իշխանությունների դեմ, հակափաշինյանական:

– Արցախի իշխանությունների հակափաշինյանական պրոպագանդան ինչպե՞ս է արտահայտվում: Բանակցային գործընթացի վերաբերյալ առաջ քաշած թեզերի դե՞մ էլ կան դժգոհություններ:

– Ո՛չ, դժգոհությունը բանակցային գործընթացից կամ հնչեցրած թեզերից չէ: Դժգոհությունը քաղաքակրթային է: Նիկոլ Փաշինյանը մի իշխանություն է ղեկավարում, որը կարևորում է հանրային միջոցների արդյունավետ ծախսը, հաշվետվողականությունը և այլն: Արցախում իշխանություններ են, ովքեր այդ հանրային միջոցներն օգտագործում են իրենց բիզնեսների համար, սովոր են թալանի և այլն: Եվ բնականաբար, այս երկու մոտեցումների միջև լուրջ տարբերություն կա, և կոնֆլիկտը սա է:

– Կարո՞ղ ենք ասել, որ ի դեմս Արցախի իշխանությունների՝ Հայաստանի իշխանությունների դեմ հակահեղափոխության օջախ կա:

– Այդ բառը չեմ սիրում օգտագործել, բայց ասեմ՝ քաղաքակրթային և արժեքային տարբերություն կա Երևանի և Ստեփանակերտի իշխանությունների միջև:

– Անվտանգության խորհրդի համատեղ նիստում Նիկոլ Փաշինյանի հնչեցրած ուղերձները ինչպե՞ս եք գնահատում:

– Շատ նորմալ, նա հավատարիմ մնաց բանակցություններին: Բանակցություններից հետո Ալիևի հետ տարածած համատեղ հայտարարությունը հենց դա էր վկայում: Այնպես որ, ես կարծում եմ, որ Փաշինյանը հստակ սկզբունքներ է դրել և գնում է դրանց հետևից:

– Հայաստանում տեղի ունեցած հեղափոխությունից հետո Նիկոլ Փաշինյանն առաջ մղեց այն թեզը, որ Արցախը պետք է մասնակցի բանակցային գործընթացին, Արցախի ժողովրդի կողմից ինչպե՞ս է ընդունվում: Եվ նաև՝ դուք ի՞նչ կարծիք ունեք նրա այս դիրքորոշման մասին: Ադրբեջանն ասում է, որ ձևաչափի փոփոխության հարց չի կարող քննարկվել, եթե կողմերից մեկը համաձայն չէ, իսկ հայկական կողմից ասում են, թե դա ձևաչափի փոփոխություն չէ, ի սկզբանե Արցախը ներգրավված է եղել բանակցություններում:

– Շատ տրամաբանական հարց է դրված Փաշինյանի կողմից՝ Արցախի բնակիչներին ներկայացնող չկա: Արցախի բնակիչներին պետք է ներկայացնի նրանց կողմից ընտրված ներկայացուցիչը: Իսկ այդ ներկայացուցիչն այս պահին Արցախի իշխանություններն են: Եվ, հետևաբար, Արցախի բնակչության մասնակցությունը գործընթացին տրամաբանական է, նորմալ տրամաբանությամբ չես կարող հակափաստարկներ բերել դրա վերաբերյալ:

Մյուս տարբերակը կարող է լինել այն, երբ Արցախի բնակչությունն սկսի մասնակցել Հայաստանի ընտրություններին, մասնակցի ՀՀ իշխանության ձևավորմանը, և Հայաստանի իշխանությունները ներկայացնեն իրեն: Ես համատեղ հայտարարությունից հասկացա, որ այդ հարցը օրակարգում է, և արտգործնախարարությունները պետք է քննարկեն: Իսկ հանդիպումներից հետո ադրբեջանական կողմից արվող հայտարարությունները երևի հին իներցիայի հետևանք են, երբ փորձում են անլրջացնել ամեն ինչ:

– Հայաստանի պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը խոսեց այն մասին, որ «տարածքներ խաղաղության դիմաց» թեզը վերաձևակերպել է «նոր պատերազմ՝ նոր տարածքների դիմաց»: Ինչպե՞ս եք գնահատում այս հայտարարությունը:

– Շատ դրական եմ գնահատում, սա նորմալ հայտարարություն է և նորմալ ուղերձ է Ադրբեջանին: Սա մի քայլ ավելի է, քան Հայաստանի նախորդ իշխանությունների կողմից արված քայլերը, որովհետև Ադրբեջանին պատերազմից կարող է հետ պահել միայն նոր տարածքներ կորցնելու վախը:

– Ինչպես եք գնահատում Փաշինյան-Ալիև վերջին հանդիպումը, բանակցային գործընթաց կա՞:

– Իմ կարծիքով՝ դրանք հանդիպումներ են բանակցությունների ձևաչափը ճշգրտելու և այլնի մասին: Այս փուլում մարտավարական առումով մենք ժամանակի խնդիր էլ ունենք: Եվ կարծում եմ, որ դիվանագիտական ջանքերին զուգահեռ պետք է շարունակենք սպառազինությունների ձեռքբերումը, որը Նիկոլ Փաշինյանի օրոք բավական ակտիվացել է:

Լուսանկարը` «Սիվիլնեթ»

Ռոզա Հովհաննիսյան

MediaLab.am